Auteur

Melanie Peters

Melanie Peters is directeur van het Rathenau Instituut.

Van deze auteur

  • 8 maanden geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Regels voor de virtuele wereld

De virtuele wereld raakt steeds meer verstrengeld met de echte. Dat gebeurt met onder meer met virtual-reality-brillen en smartphones. Hoe houden we straks de echte en de virtuele wereld nog uit elkaar?

Kent u het verhaal van Alice in Spiegelland, van Lewis Carroll? In deze opvolger van Alice in Wonderland klimt Alice door een spiegel en komt zij in een nieuwe wereld terecht. Deze lijkt sterk op onze wereld, maar is net even anders.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Samenleving

Wat er wel en niet kan in de biotechnologie

De mens wil ook in het dierenrijk groots zijn. Hoe ver willen we daarin gaan?

Na een lange verbouwing is museum Naturalis weer open. Het kennisinstituut viert de biodiversiteit op aarde, en staat stil bij de rol van de mens daarin. Hoe klein de mens is in de wereldgeschiedenis, laat Naturalis zien met het skelet van de Tyrannosaurus rex, dat twee jaar de wereld heeft rondgereisd en verbaasd. Het andere topstuk uit de collectie, Stier Herman, laat juist zien hoe groots de mens is. De stier werd in 1990 geboren en is nu opgezet als ‘het icoon van de biotechnologie’.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Samenleving

Kijk achter je!

Kindertoneel brengt ons terug bij ons gevoel voor recht en onrecht.

De boeren, de ‘gele hesjes’, kinderopvangtoeslag, gebrek aan zorg, de onbetaalbaarheid van wonen. Bij veel discussies krijg ik het gevoel dat we het echte onderwerp niet adresseren.

  • 11 maanden geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Vertrouwde kennis

In de discussie over welke maatregelen er moeten komen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, helpt het niet als we adviezen van experts altijd heilig verklaren. Welke maatregelen genomen worden, is uiteindelijk een politieke afweging en dat moet onderdeel zijn van een politiek debat.

In tijden van crisis is het belangrijk dat er duidelijke en onderbouwde maatregelen genomen worden. Het kabinet steunde zeker in het begin van de coronacrisis sterk op adviezen van het Outbreak Management Team (OMT) en vroeg Nederlanders deze adviezen te volgen.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Oordeel niet te snel, maar wees waakzaam

Waar is Nederland op dit moment het beste mee gediend? In ieder geval niet met mensen die steeds kritiek hebben op de genomen maatregelen. Maar we moeten wel waakzaam blijven.

Wat is de rol van het maatschappelijke debat in een crisissituatie? Het Goede Leven vraagt aandacht voor reflectie. Reflectie op ontwikkelingen in wetenschap, technologie en innovatie is ook de opdracht van het Rathenau Instituut. Maar waar is Nederland nu mee gediend?

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Verwacht maar geen wonderoplossing

Veel mensen hopen op een vaccin of een app die het Covid-19-virus zal elimineren. Maar we weten daarvoor nog veel te weinig van het virus. Ons eigen gedrag is veel belangrijker dan medicijnen.

Een kennis vertelde laatst dat hij diabetes had gekregen. Volgens zijn huisarts kon dat heel goed een gevolg zijn van de coronabesmetting die hij eerder, zonder al te veel problemen, had doorstaan.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Levensvragen horen thuis in de samenleving

Nieuwe mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek levert ook nieuwe vragen op. Die zijn niet alleen maar wetenschappelijk van aard. 

“We weten niet wat leven is. Wij zijn natuurkundigen.” Zo begon het gesprek waar ik een paar jaar geleden in Delft bij was. 

  • 9 maanden geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Voor democratie is een open debat nodig

In een democratie krijgt niet iedereen zijn zin, maar wordt wel iedereen gehoord. Zeker nu, met zoveel onzekerheden, is het belangrijk dat de ideeën van alle kanten komen.

“Er is niet één waarheid.” Zo opende Mark Rutte de corona-persconferentie van 1 september jongstleden. Zijn boodschap: “We leren met de dag bij en we werken op basis van voortschrijdend inzicht.”

  • 10 maanden geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Kwetsbaarheid betekent niet minder waardevol

Hebben sommige mensen meer recht op zorg dan anderen? En wie bepaalt dat dan? We hebben universele mensenrechten en dus ook universele plichten en verantwoordelijkheden. Dat betekent in deze tijd dat we kwetsbare mensen moeten beschermen.

In tijden van corona worden de kwetsbaren van de samenleving nog kwetsbaarder, of het nu gaat om armoede, ziekte, leeftijd of iets anders. Dat geldt voor eenzame mensen, mensen (waaronder kinderen) die geen veilige thuissituatie hebben en voor mensen die slecht toegang hebben tot zorg en digitale technologie.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Het digitale onderwijsexperiment

Al jaren worden pogingen gedaan het onderwijs te laten profiteren van de digitalisering. En toen opeens moest het wel. Wat is er van dit onverwachte experiment geleerd?

Over paar dagen beginnen de basisscholen weer. En als alles meezit, volgt het voorgezet onderwijs begin juni.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Maatschappelijk verantwoord ondernemen met data

Ketenverantwoordelijkheid is een bekend begrip in het bedrijfsleven, behalve bij tech- en databedrijven. Hoogste tijd voor een update.

Acteur George Clooney toonde zich onlangs teleurgesteld. Er waren berichten over kinderarbeid op koffieplantages in Guatemala. Die plantages bleken koffiebonen te leveren aan het koffiemerk waarvan de acteur al jaren het boegbeeld is. ‘Clearly this board and this company still have work to do’, aldus Clooney. 

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Erkenning is goed, stickers plakken niet

De verleiding mensen in groepen onder te brengen is groot, maar niet verstandig. We moeten niet over mensen praten, maar met mensen.

Op de persconferentie van 19 mei richtte Rutte zich rechtstreeks tot kinderen en jongeren. "Kom met ideeën", zei hij, "praat erover in de klas en laat het ons weten."

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Samenleving

Passende zorg?

Alle verzorgenden, medische apps en zorgrobots ten spijt, goede zorg wordt bedreigd door investeerders die geld willen zien.

Het begon dinsdag met een opgewekt telefoontje. Maar het werd al snel minder vrolijk.- ,,Bent u de dochter van meneer Peters?" - ,,Ja, dat klopt."- ,,Dan heb ik een mededeling, de Keizershof gaat sluiten."

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Samenleving

Hoe echt is Virtual Reality?

Het lijkt een leuk kerstcadeuatje, zo'n VR-bril. Maar ga toch maar gewoon een mooie film kijken met elkaar.

Een tip voor een kerstcadeau? VR-brillen voor consumenten. Met zo’n bril kun je je onderdompelen in een virtuele wereld en levensecht gamen. 

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Melanie Peters
Samenleving

Een betere leefomgeving begint bij jezelf

Kan technologie zorgen voor meer leefbaarheid? Melanie Peters heeft haar twijfels.

Afgelopen zomer werd de eerste sensorenpaal geveld. In Hongkong. Demonstranten geloofden de overheid niet die zei dat er meetapparatuur in zat tegen smog. Ze vermoedden dat ze door China in de gaten werden gehouden met camera’s. 

  • 6 maanden geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Een spuitje voor de hele wereld

Veel mensen maken in januari de eerste plannen voor hun zomervakantie. Dat wordt in 2021 wat lastig met corona. Gelukkig weten we al wel wanneer we ongeveer onze coronaprik kunnen halen. Nu de rest van de wereld nog.

De grote vaccinatiecampagne is nu ook in Nederland begonnen. Dat is goed omdat alleen met massaal vaccineren van de bevolking we de pandemie onder controle kunnen krijgen. Maar het vaccin alleen is niet voldoende.

  • 5 maanden geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Wat willen we met DNA-technieken?

Mogen mensen die kinderen willen het DNA van hun embryo’s aanpassen? Technisch kan het al, maar van de wet mag het nog niet. Grote vraag is: is het wenselijk?

Over de vraag of mensen die kinderen willen het DNA van hun embryo’s mogen aanpassen, vond het afgelopen anderhalf jaar een brede maatschappelijke discussie plaats. 27 verschillende groepen Nederlanders spraken over de voors en tegens. Het waren ouderen, jongeren, mensen met erfelijke ziekten, embryologen, verloskundigen, maar ook bezoekers van buurthuizen.

  • 4 maanden geleden
  • column
  • Melanie Peters
Column

Wetenschap is een mensenrecht

De tijd dat de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vooral verdwenen in dure tijdschriften is gelukkig voorbij. Nu moeten wetenschappers zich nog richten op de burgers. Dat kan een vruchtbare samenwerking worden.

Zo’n 200.000 Nederlanders deden eind januari mee aan de Nationale Tuinvogeltelling. Dat waren er twee keer zoveel dan in 2020. In de bijna twintig jaar waarin burgers wetenschappers helpen om zicht te houden op hoe de mezen, mussen en roodborstjes zich in de Nederlandse tuinen ontwikkelen, betekende dit een absoluut record.