Auteur

Cisca Wijmenga

Cisca Wijmenga is rector magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen.

Van deze auteur

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

De eerste vrouw

Al heb je een topprestatie geleverd, voor vrouwen lijkt hun sekse het belangrijkste. Wanneer is het eens afgelopen met 'de eerste vrouw'? 

Mijn benoeming tot Rector Magnificus van de Universiteit van Groningen eind mei trok veel aandacht in de media. Zelf ben ik vooral trots op het feit dat ik deze mooie functie mag bekleden aan de universiteit waar ik als student in 1983 binnenkwam. en waar ik de basis legde voor mijn academische vorming.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Prettige voornemens

Een maand lang geen alcohol is eigenlijk heel lekker. En dat geldt ook voor alcoholvrije dranken.

De champagneflessen liggen nog niet in de glasbak of mensen nemen zich massaal voor om voortaan echt af te vallen, meer te sporten en te stoppen met roken. Helaas zijn deze voornemens vaak van korte duur: als deze column verschijnt, zijn de meeste pogingen waarschijnlijk alweer gestrand. Hopelijk met uitzondering van ‘Dry January’. Meer dan 40.000 Nederlanders namen zich voor in de maand januari geen alcohol te drinken. 

  • 1 maand geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Pluk de dag, juist nu

Ons leven wordt behoorlijk beperkt door de coronamaatregelen en uitzicht op verbetering is er op dit moment nauwelijks. Dan zit er maar een ding op: maak het beste van de dag die voor je ligt.

Sinds half oktober zitten we weer in een gedeeltelijke lockdown en de vooruitzichten voor de kerstperiode zijn anders dan oorspronkelijk gepland.

  • 6 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Hoe meer verschillen, hoe beter

Hoe meer verschil er is, hoe beter het werkt. Dat geldt voor de bacteriepopulatie in onze darm, maar ook voor organisaties: een goede mix van verschillende mensen zorgt voor veerkracht.

Mijn onderzoek richt zich deels op het bestuderen van het darm-microbioom: de bacteriën die in onze darm leven en die onder andere ervoor zorgen dat ons voedsel goed wordt verteerd. Ze zorgen ook voor de aanmaak van bepaalde vitamines, zoals vitamines B en K2.

  • 2 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Liever online congressen dan een retourticket Japan

Naar congressen gaan en interessante bijeenkomsten bijwonen, kan opeens alleen nog maar digitaal. Niet leuk misschien, maar wel een enorme winst. Want al die vliegkilometers kosten niet alleen veel geld, ze belasten ook het milieu.

Het internet biedt meerdere opties aan om te testen hoe het met je mondiale voetafdruk gesteld is. Eén van de websites die ik raadpleegde liet me weten dat mijn voetafdruk 2,2 hectare is. Ter vergelijking: de gemiddelde voetafdruk van een Nederlander is 6,3 hectare terwijl de gemiddelde beschikbare ruimte per aardbewoner 1,8 hectare is.

  • 10 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

HIV, Sars en Corona: allemaal een dier als gastheer

Virussen zijn moeilijk te bestrijden. Geen vlees van wilde dieren meer eten zou kunnen helpen.

Virus gaat viral. Het zou zomaar de kop kunnen zijn boven een artikel over het Clop-virus dat de computersystemen van de Universiteit van Maastricht onlangs gijzelde. 

  • 8 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Samenhorig, solidair en sociaal

Oude wijsheden blijken nogal eens van blijvende waarde. Neem de drie R's van Florence Nightingale. Daar kan in deze tijden zo maar een andere drielsag bij komen: de drie S'en.

Rust, Reinheid en Regelmaat. Deze drie R’s zijn voor het eerst beschreven door Florence Nightingale, grondlegger van de moderne verpleegkunde, als basis voor een algehele goede gezondheid. Nu het coronavirus onze wereld op zijn kop heeft gezet en we meer dan ooit beseffen hoe kwetsbaar onze gezondheid is, blijkt opeens hoe waardevol die drie R’s nog steeds zijn.

  • 7 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Sterker uit de strijd

We zijn in deze crisis behoorlijk veerkrachtig en creatief gebleken. Hopelijk gaan we die veerkracht en creativiteit na de crisis inzetten voor een mooiere en betere samenleving.

In deze coronacrisis is goed te zien hoe sterk de veerkracht van mensen kan verschillen. Met veerkracht bedoel ik het vermogen te kunnen omgaan met stress en tegenslag en je aan te passen aan veranderende omstandigheden.

  • 4 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Generatie Nix ging niet verloren

Roep niet te snel dat deze generatie jongeren een verloren generatie is. Dat werd ook van de mensen gezegd die volwassen werden in de jaren tachtig, toen de vooruitzichten nog somberder waren. En met hen is ook het goedgekomen.

In 1983 studeerde ik af op het hbo, op het hoogtepunt van een wereldwijde economische recessie die volgde op de tweede oliecrisis. Het aantal mensen zonder werk was gestegen tot recordhoogte en de gemiddelde werkloosheid bedroeg 10 procent, maar was veel hoger onder pas afgestudeerden. Vanwege de enorme jeugdwerkloosheid werden wij de ‘Generatie Nix’ of de ‘verloren generatie’ genoemd.

  • 9 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Een huis is nog geen thuis

Een verhuizing laat je voelen hoe belangrijk een plek is waar je echt thuis bent. Zo'n plek is voor veel mensen helaas een utopie.

Als kind had ik veel behoefte aan een eigen plek. Ik had gelukkig mijn eigen slaapkamer en regelmatig kwam het voor dat mijn ouders bij het goedenacht wensen deze weer in een andere staat aantroffen. Veranderen zat blijkbaar in mijn bloed.

  • 5 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Loslaten, bijkomen en weer opladen

Na deze hectische tijden - waarin sluiting van de universiteit geen stilstand bracht maar doorgaan - is vakantie nog meer welkom dan daarvoor. Want hoewel thuiswerken soms meer tijd oplevert, kan het ook zorgen voor extra werkdruk.

Na een van de meest memorabele jaren in de geschiedenis van de Rijksuniversiteit, liep het 406e academische jaar op 3 juli officieel af. Drie keer eerder ging de universiteit in lock-down en moesten de gebouwen de deuren sluiten: in 1826 vanwege een pandemie, in 1906 na de brand in het academiegebouw en dit jaar precies 75 jaar geleden aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.

  • 3 maanden geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Preventie is een goede investering

Het meerjarige onderzoeksproject Lifelines loopt voorop met zijn aandacht voor preventie en blijkt daarmee visionair. De schat aan gegevens zijn nu hard nodig voor het onderzoek naar de effecten van Covid-19.

Bijna vijftien jaar geleden werd een ambitieuze studie opgezet met als doel te ontdekken welke factoren bepalen waarom iemand een chronische- of ouderdomsziekte ontwikkelt: de Lifelines-studie. Hart- en vaatziekten, diabetes, reuma en COPD, maar ook ziekten als depressie, ziekte van Parkinson en dementie zijn heel akelig, en dragen daarnaast in belangrijke mate bij aan de almaar stijgende zorgkosten.

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Samenleving

Op naar de rookvrije generatie

Moeten we eerst een PFAS-verbinding vinden in sigaretten voor de overheid in actie komt?

In mijn jeugd in de jaren zeventig stonden op verjaardagen vaasjes met sigaren en sigaretten op de salontafel. De tijden veranderden en roken werd op steeds meer plaatsen verboden, ook in ziekenhuizen. Niet voor niets: roken is een serieus probleem voor de volksgezondheid. Toch is het nog niet zo lang geleden dat patiënten met infuus en al nog stonden te roken bij de hoofdingang van het UMCG. 

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Samenleving

Mannenquotum

Beroepen waarbij vrouwen in de meerderheid zijn, dalen in aanzien. Tijd voor een mannenqoutum?

Als opgroeiend kind in de jaren zeventig wist ik niet beter: een leerkracht is een meester - behalve op de kleuterschool, de bus wordt bestuurd door een man, een agent is een politieman. Vijftig jaar later zien we het aantal vrouwen rap toenemen in destijds typische mannenberoepen zoals advocaat, rechter en arts. Andersom zien we nog maar weinig mannen die kiezen voor ‘typische’ vrouwenberoepen. 

  • 1 jaar geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Samenleving

Pluk geluk

Een regelmatig plukje geluk houdt ons op de been. Het is dichterbij dan we denken.

Meer gezonde jaren: dat is de ambitie waar we in Noord-Nederland al ruim tien jaar hard aan werken, onder andere binnen het Healthy Ageing Netwerk HANNN. In oktober organiseerde dit netwerk een speciale Healthy Ageing-week met talloze activiteiten voor een breed publiek. Centraal stond de vraag hoe we onze mentale gezondheid kunnen verbeteren. Prof. Gerda Croiset van het UMCG gaf het startschot met een verwijzing naar het motto van deze week: ze riep iedereen op om te genieten van 'plukjes geluk'. 

  • 24 dagen geleden
  • column
  • Cisca Wijmenga
Column

Neem het licht van Kerst mee naar 2021

We hebben ons leven niet in de hand, dat bleek afgelopen jaar maar weer. We hebben wel invloed op hoe we omgaan met tegenslag en teleurstelling. Muziek kan daarbij helpen.

Bij mijn ouders in de keuken hing vroeger een tegeltje met de tekst ‘Van het concert des levens krijgt niemand een program’. Als kind kon ik de tekst niet goed duiden maar toen ik ouder werd, begreep ik dat er geen vastomlijnd programma is voor het leven dat voor ons ligt.