Column

  • 2 jaren geleden
  • column
  • Mirjam van ’t Veld
Mirjam van ’t Veld

Wachten op zorg

Waar blijft de oplossing voor wachtlijsten in ziekenhuizen? En wat betekent dat voor de keuzevrijheid van patiënten?

‘Ik ben ziek en door mijn huisarts verwezen naar mijn eigen ziekenhuis, maar ik kan daar pas over drie maanden terecht. Terwijl mijn ziekte gebaat is bij snelle behandeling, lees ik op onze website. Hoe kan dit?’, mailde een van onze zorgmedewerkers mij.  

Een hartenkreet over wachttijden. En een medewerker die staat te trappelen om weer beter te worden, ook omdat ze snel weer aan de slag wil. Ik voel het knellen van een ethisch dilemma. Wat zou ik haar graag willen helpen. Want als bestuurder maak ik graag het verschil voor onze patiënten. Maar soms lukt dat niet. Dan is de werkelijkheid weerbarstiger dan de wens.

Landelijk is er in het hoofdlijnenakkoord voor medisch specialistische zorg 2019-2022 vastgelegd dat de groei aan ziekenhuiszorg beperkt wordt. De zorgkosten groeien explosief en dat kan BV Nederland niet meer dragen.

Elk jaar kopen zorgverzekeraars zorg en behandelingen in bij de ziekenhuizen. In lijn met de landelijke afspraken uit het akkoord kopen zij nu minder in en spreken ze zogenaamde omzetplafonds af. U voelt ‘m al aankomen: de zorgvraag houdt hier geen gelijke tred mee en dus ontstaan er wachttijden. Vooral in de tweede helft van het jaar, want dan zijn we steeds vaker door het aantal afgesproken behandelingen met de zorgverzekeraars heen.

Ons ziekenhuis is hier niet uniek in; alle ziekenhuizen hebben met hetzelfde probleem te kampen. Het staat op gespannen voet met het uitgangspunt in de zorg dat elke patiënt zelf mag kiezen naar welk ziekenhuis hij wil. Een keuzevrijheid die inmiddels steeds meer wordt gestuurd door lange wachttijden.

Ziekenhuizen hebben een zorgplicht (‘doorleverplicht’ in termen van marktwerking) voor patiënten, en zorgverzekeraars hebben de plicht om te bemiddelen bij wachtlijsten. Mooie termen, maar in de praktijk zijn we plat gezegd dus letterlijk patiënten aan het doorleveren. En lopen de wachttijden in ziekenhuizen dus ook op omdat bijvoorbeeld patiënten uit Groningen zorg bij ons in Ede komen halen.

Waar blijft de oplossing? Het liefst niet die van de NZa. In haar kwartaalverslag wees de Nederlandse Zorgautoriteit patiënten op hun eigen verantwoordelijkheid om bij het kiezen van hun polis omzetplafonds te vermijden.

Maar weet je op voorhand welke behandeling je nodig hebt? Waar is het overzicht van omzetplafonds te vinden? En staat dit niet in schril contrast met de spreiding van ziekenhuizen in Nederland zodat je voor alle ‘standaardbehandelingen’ dicht bij huis terecht kunt? Het moet niet gekker worden.

Intussen kan ik voor deze zieke zorgmedewerker (en andere patiënten) helaas niet veel meer doen dan haar een hartelijke reactie sturen, zonder concrete oplossing. En dat frustreert me.

Mirjam in 't Veld is voorzitter van de raad van bestuur van Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede