Waardig ouder worden

Meer dan ooit is er behoefte aan echt contact, een gesprek van mens tot mens. Er zijn allemaal manieren om daaraan tegemoet te komen. Met de campagne #Nietalleen bijvoorbeeld.

Geert Jan van Dijken
Afbeelding bij 'Waardig ouder worden'
Een mevrouw op leeftijd neemt me mee in haar leven vol ziekte, verdriet en eenzaamheid. Foto Pixabay / Sabine van Erp

"Goedenavond, met #Nietalleen, u spreekt met Geert Jan van Dijk, wat kan ik voor u betekenen?"

"Ik ben heel alleen", hoor ik aan de andere kant van de lijn. Voor ik het weet, neemt een mevrouw op leeftijd me mee in haar leven, een leven vol van ziekte, verdriet, frustratie en eenzaamheid.

De thuiszorg komt niet meer binnen. Gelukkig wil haar hulp nog wel eens per week de boodschappen doen, die laat ze dan achter bij de deur. Ik vraag met wie ik spreek. "Oh sorry", zegt ze, "ik heb me nog niet eens voorgesteld." En ze noemt haar naam.

Ik realiseer me hoezeer ze haar verhaal kwijt moet. We raken in gesprek, praten over koetjes en kalfjes en langzamerhand komt ze weer tot rust.

Campagne

Vanavond zit ik voor het eerst aan de telefoon voor de actie #Nietalleen. Het is een landelijke campagne in coronatijd waarbij mensen een telefoonnummer kunnen bellen als ze hulp nodig hebben. De campagne is opgezet door kerken en christelijke organisaties. Er heeft zich een groot netwerk gevormd van coƶrdinatoren per stad of dorp en kerken die klaar staan om hulp te bieden.

Vanavond is het mijn beurt om hulpvragen te verbinden met het aanbod. Tenminste, daar ging ik vanuit. De werkelijkheid is dat ik vooral gebeld word door ouderen die hun verhaal niet meer kwijt kunnen en in angst leven of het virus hen zal raken. Wat ze vooral nodig hebben, is dat iemand even de tijd neemt om naar hen te luisteren.

Dood

Na vier uur luisteren moet ik denken aan drie dingen.

Allereerst aan de campagne van de ChristenUnie over waardig ouder worden in plaats van euthanasie, als je voelt dat je leven voltooid is. Meer dan de helft van de ouderen die ik spreek maakt een verwijzing naar de dood. Wat mij betreft mag het over zijn, zeggen ze. En als ik luister naar de verhalen, kan ik me die gedachte goed voorstellen. Maar aan alles voel ik dat het ook anders zou kunnen, als er tijd en ruimte is om naar elkaar om te zien.

Het tweede waar ik aan moet denken is het verhaal van de 86-jarige moeder van mijn collega. Zij kwam in het ziekenhuis na ernstige klachten. Er werd meteen aan corona gedacht, waardoor ze op een aparte afdeling kwam te liggen. Mijn collega mocht alleen nog vrijwel onherkenbaar, in beschermende kleding, bij haar op bezoek.

Na een test bleek het geen Covid-19, maar het sterven dat dichtbij kwam vanwege haar leeftijd. Gelukkig kwam er een plek vrij in een klein en bijzonder vredig hospice. Het contrast kon niet groter. Zijn moeder kon omringt door haar geliefden in vrede en liefde het leven loslaten. Wat een zegen zijn al die vrijwilligers die mensen bijstaan in de laatste dagen van hun leven.

Nieuwe richting

En als derde dacht ik aan iemand die ik sprak en die vooral werkt als tekstschrijver. Ik vroeg hoe het ging met zijn opdrachten, maar hij vertelde dat hij een nieuwe richting op was gegaan. Hij hield van zingen en gitaarspelen. En hij ontdekte dat hij een enorm waardering voelde bij het optreden in bejaardentehuizen. Nu had hij besloten dat hij dat voornamelijk nog wilde doen in de toekomst.

Dit is een tijd waarin kerken nadenken over hun plek in de samenleving. Kerken realiseren zich dat ze hulp te bieden hebben, maar veel kerken merken ook dat mensen hen niet gemakkelijk weten te vinden.

Wat ik afgelopen week opnieuw leerde was dat niets makkelijker is dan de stap naar het dichtstbijzijnde verzorgingstehuis. Misschien nu nog niet fysiek, maar er zijn daar heel veel mensen die verlegen zijn om een praatje.


Geert Jan van Dijk is verantwoordelijk voor strategie & impact bij Tear

Deel dit artikel