Tevreden sober leven is beter voor de aarde

We moeten af van onze oneindige verslaving aan meer luxe, betoogt directeur Cees Buisman van Wetsus. Klimaatverandering leidt ook tot droogte, en die is niet met technologie op te lossen.

Anja van der Laan
Afbeelding bij 'Tevreden sober leven is beter voor de aarde'
Wetsus-directeur Cees Buisman: “De aandacht gaat vaak uit naar CO2-uitstoot. Maar zoetwaterschaarste is een veel grotere bedreiging.”

Een gemiddelde Nederlander verbruikt op een dag vierduizend liter water. Om niet in te teren op watervoorraden, zou dat bijna de helft minder moeten worden, zegt directeur Cees Buisman van het kennisinstituut voor watertechnologie Wetsus.

Met korter douchen ben je er niet, want bij die vierduizend liter zit vooral het water dat gebruikt is bij het maken van de spijkerbroek die je aan hebt, en ons voedsel. “Nederland importeert reusachtig veel goederen waarvoor veel water verbruikt is. Wie soberder leeft, zorgt voor minder verspilling en vervuiling. Wees dus zuinig op je kleding en recycle ze.”

Buisman, die ook hoogleraar Biologische kringlooptechnologie is aan de Wageningen Universiteit, is dinsdag met dijkgraaf Hein Pieper van waterschap Rijn en IJssel een van de sprekers op de bijeenkomst Duurzaam denken over water, van Het Goede Leven en de Bonifatius Academie.

Lees ook het interview met Hein Pieper: Onderschat de kracht van de gemeenschap niet

In zijn lezing gaat hij in op de oproep in encycliek Laudato Si van paus Franciscus om uitputting van de aarde tegen te gaan en de levensstijl te versoberen. “De paus zegt dat je door soberder leven, eerlijker en intenser leeft. De vraag is: waarom gebeurt dat niet? Iedereen kan bedenken dat hoe we nu leven een doodlopend systeem is. We willen steeds meer luxe, dat is een oneindige verslaving geworden. Wat we ook willen is langer gezond leven, eigenlijk onsterfelijkheid. Ik denk dat als je je kunt verzoenen met de eindigheid van het leven, je dan sneller vindt dat je genoeg hebt en sneller tevreden bent.”

Zoetwaterschaarste

Die instelling doet meer voor de aarde dan technieken uitvinden die verduurzamen, denkt Buisman. “Als je het over klimaatverandering hebt denken veel mensen dat als we onze huizen wat meer isoleren en zonnepanelen en windmolens plaatsen, we er dan wel zijn en dat we kunnen door blijven leven zoals we nu doen. De aandacht gaat vaak uit naar CO2-uitstoot. Maar zoetwaterschaarste is een veel grotere bedreiging. Op dit moment zijn we aan het interen op watervoorraden die miljoenen jaren geleden zijn ontstaan. Het is een probleem dat we niet met techniek kunnen oplossen. Wil je van zeewater drinkwater maken, dan blijf je met een enorme berg zout zitten en het zeemilieu komt in gevaar.”

Iedereen kan bedenken dat hoe we nu leven een doodlopend systeem is. We willen steeds meer luxe, dat is een oneindige verslaving geworden

Wetsus doet onder andere onderzoek naar waterzuivering en waterbesparing. “We onderzoeken bijvoorbeeld hoe je plantenresten zo kunt bewerken dat ze het meeste effect hebben op de sponsfunctie van de bodem. Een vochtige, sponzige bodem zorgt voor meer verdamping, en dus meer regenval.”

Ook onderzoekt Wetsus meteorologische modellen om te zien waar het planten van bossen bij de Middellandse Zee het meeste effect heeft. “Het Middellandse Zeegebied verdroogt en die droogtegrens schuift steeds verder op naar ons. Is het land droog, dan is er geen verdamping en geen regen.” Bomen kunnen zorgen voor meer neerslag boven land, die anders in zee was gevallen.

Lees ook: Weg met het idee van de eeuwige groei

Kerken kunnen een belangrijke rol spelen bij de aanpak van klimaatverandering, zegt Buisman. “Soberder leven is een spirituele keuze, zo zie ik het. Want waar doe je het anders voor? De kerk is een geschikte plek om bij te dragen aan de oplossing, maar dan moet zij wel moderniseren en jongeren blijven trekken.”


De lezing van Cees Buisman en Hein Pieper vindt dinsdag 29 september vanaf 19.30 uur plaats in het Wetsus-gebouw in Leeuwarden, en is ook via een livestream te volgen. Voor meer informatie en opgave, klik hier

Deel dit artikel