Rutte: ‘Niet ik, ik, ik, maar samen’

Een goed leven heeft betekenis in het leven van anderen, was de boodschap van de minister-president in zijn Protestantse Lezing op 31 oktober.

Jan Auke Brink
Afbeelding bij 'Rutte: ‘Niet ik, ik, ik, maar samen’'
Rutte: “Het geloof heeft mijn eigen schilderij groter en dieper maakt.” Foto: Protestantse Kerk

Wie in God gelooft, mag hoop hebben en daar gaat een enorme troost van uit, zei Mark Rutte in zijn Protestantse Lezing. Hij keerde zich expliciet tegen egoïsme: “Denk bij alles wat je wilt en doet ook aan een ander.”

In 2013 riep premier Mark Rutte de Nederlanders nog op een nieuwe auto of een nieuw huis te kopen om het land uit de economische crisis te helpen. Tijdens zijn Protestantse Lezing sloeg hij op een heel andere trom: “Het leven draait niet om contanten of consumptie, het draait om contact. Om echt menselijk contact.”

De donderdag in een vrijwel lege Haagse Kloosterkerk opgenomen lezing werd zaterdag, op Hervormingsdag, uitgezonden tijdens het door de Protestantse Kerk georganiseerde Petrus Festival, een YouTube-uitzending van met muziek en gesprekken over het goede en mislukte leven. 

Paulus schrijft onomwonden dat een goed leven een leven is in dienst van de wil van God

Rutte onderzocht in zijn lezing wat een goed leven inhoudt. “Daarop is natuurlijk geen goed of fout antwoord te geven. Maar wat de coronacrisis ons sowieso leert, is dat het leven, als het erop aankomt, niet draait om meer, meer, meer, en al helemaal niet om meer ik, ik, ik, maar om samen, om verantwoordelijkheid en om aandacht voor de mensen om je heen.”

Rutte ging uitgebreid in op Romeinen 12, waar hij het antwoord op de vraag naar een goed leven duidelijk geformuleerd vindt in een van de instructiebrieven van Paulus. “Hij schrijft daar onomwonden dat een goed leven een leven is in dienst van de wil van God. In de Nieuwe Bijbelvertaling staat letterlijk: ‘U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God van u wil en wat goed, volmaakt en hem welgevallig is’.”

In die tekst zit veel van het geloof van zijn jeugd, zegt Rutte. “Ik hoor daarin de echo van een van de kernwaarden die ik van mijn ouders heb meegekregen: altijd zelf blijven nadenken, verantwoordelijkheid nemen voor je eigen daden en niet blindelings met de kudde meelopen.”

Betekenis

Rutte wees er op dat Paulus “sterk de nadruk legt op het feit dat mensen verschillende gaven hebben en dat daar geen hiërarchie in bestaat.” Dat beeld spreekt hem aan, omdat het betekent dat iedereen in zijn of haar leven goed kan doen, en dus een goed en betekenisvol leven kan leiden.

Een goed leven is een leven dat betekenis heeft in het leven van anderen, concludeert Rutte. Een goed leven is daarmee niet per se een gelovig leven, meent hij: “Dat zou enorm aanmatigend zijn en ook veel te kort door de bocht geformuleerd. Maar voor mezelf sprekend, durf ik wel te zeggen dat het geloof mijn eigen schilderij groter en dieper maakt.”

Lees ook: Laten we goed leven, dan worden de tijden ook goed

In zijn eigen geloofsleven is ‘gezamenlijkheid’ een belangrijk begrip, aldus Rutte. Hij noemde zichzelf het product van een niet al te zware hervormde opvoeding, kerkelijk groot geworden in de Nieuwe Badkapel in Scheveningen. “Een kerk die mensen trok van alle rangen en standen, van ministers en topambtenaren tot Scheveningse vissers. Als kind voelde ik me daar thuis.”

Zware wissel

Rutte stond ook stil bij de ontwrichtende gevolgen van het coronavirus. “We kunnen er niet omheen: het coronavirus trekt een ongelooflijk zware wissel op onze samenleving. Op iedereen die door corona een geliefde moet missen. Op mensen die er nu heel ziek van zijn, of die worstelen met de lichamelijke en mentale nasleep van het virus. Op jongeren én ouderen die vanwege alle sociale beperkingen te maken krijgen met spanningen achter de voordeur, met eenzaamheid en depressieve gevoelens. Of op al die ondernemers van wie het bedrijf op omvallen staat en op de mensen die dreigen hun baan te verliezen.”

Volgens Rutte nemen de spanningen bij de mensen toe, “maar onderliggend is en blijft Nederland een land van vrijwilligers en onderling hulpbetoon. Een land van boodschappen doen voor elkaar en een pannetje soep voor de zieke buurvrouw. Ook tijdens deze tweede golf zijn er nog altijd meer mensen met geduld en compassie dan met een kort lontje.”

Lees ook: Kerken moeten de luiken eens opengooien

De coronacrisis maakt het samenbindende belang van kerken groter, aldus Rutte: “Nu het coronavirus ons confronteert met onze eigen kleinheid en kwetsbaarheid, wordt de belangrijke rol van de kerken nog eens extra duidelijk.”

Hij verwees onder meer naar de brief die tientallen kerken en christelijke organisaties van verschillende gezindten onlangs aan het kabinet stuurde, met het aanbod mee te helpen in de tweede coronagolf, bijvoorbeeld bij de bestrijding van eenzaamheid. Dus het geloof maakt ons ook samen sterker, in maatschappelijk opzicht.”

Gewoon het goede doen

Het goede leven is al ruim 2000 jaar een gevleugeld woord en vanaf vandaag de naam van deze nieuwe website.


Deel dit artikel