Waarom kozen Amerikaanse christenen voor Trump?

Vandaag kiezen de Amerikanen een nieuwe president en de stem van de christelijke kiezer zal mede bepalen of dat Joe Biden of weer Donald Trump wordt. Zeker naar de Red State Christians uit 2016 wordt gekeken.

Matthijs Schuurman
Afbeelding bij 'Waarom kozen Amerikaanse christenen voor Trump?'
Donald en Melania Trump op 20 januari 2017, tijdens een feest in Washington ter gelegenheid van zijn inauguratie als president. Foto: EPA

In 2016 won Donald Trump de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten, mede dankzij de steun van heel wat christenen. Angela Denker, journalist en predikant, wilde weten wie deze christenen waren en wat hen bewoog om op Trump te stemmen. Denker is predikant in de Evangelisch-Lutherse Kerk, een van de progessievere kerken in de VS.

Denker wilde de keuze van Trump-stemmers begrijpen. Daarom besloot ze een aantal maanden rond te trekken in de staten die in 2016 Trump aan de verkiezingswinst hielpen en in gesprek te gaan met de christenen die daar wonen: de zogenaamde Red State Christians.

Op haar rondreis raakte ze in gesprek met christenen met een heel verschillende achtergrond en geloofsbeleving: evangelicalen, protestanten, katholieken, Arabische christenen, enzovoorts. Zo wilde ze te weten komen waar de steun voor Trump vandaan kwam.

Aarzeling

Het is een heel wisselend beeld dat uit deze gesprekken naar voren komt. De een staat al vanaf het begin van Trumps campagne achter hem. Een toonaangevende evangelical zoals Jerry Falwell koos nog voordat de voorverkiezingen binnen de Republikeinse Partij voorbij waren, voor Trump als kandidaat. Datzelfde geldt voor de conservatieve katholieken in New Hampshire, waar Trump verrassend won - en daardoor aan zijn zegetocht begon.

Andere gesprekspartners staan aarzelend achter Trump. Ze gedogen hem eerder, maar zagen in Hillary Clinton een groter gevaar. En daarom schaarden ze zich uit arren moede maar achter Trump.

Denker noteert hoe de verkiezing van Trump op 8 november 2016 voor enorme verdeeldheid zorgde, met name binnen de megakerken waar ook veel latino’s en Afro-Amerikanen onderdeel van zijn. De dag nadat Trump gewonnen had, kwam de een in feeststemming de kerk binnen, terwijl de ander diep geraakt was.

Zowel in 2020 als in 2016 voerde Trump campagne onder de slogan 'Make America great again'. Foto: ANP

Verdeeldheid

Denker ontdekte echter dat de verdeeldheid niet met Trump begonnen is. Hij buitte die verdeeldheid wel uit en versterkte die ook. Maar die verdeeldheid onder onder Amerikaanse christenen was er al onder Barack Obama.

Een deel van de Red State Christians die Denker sprak, heeft in 2008 op Obama gestemd, maar raakte teleurgesteld in zijn politiek en zijn houding. De rode draad van de steun voor Trump is dat deze christenen zich niet gezien voelden door Obama en niet door de media.

Het gevoel niet meer gezien te worden en niet meer mee te tellen, was een belangrijke factor om voor Trump te gaan

Ten tijde van Obama’s presidentschap merkten ze dat de media met allerlei vooroordelen over hen als conservatieve christenen spraken. Ze voelden zich niet serieus genomen.

Het gevoel niet meer gezien te worden en niet meer mee te tellen was een belangrijke factor om voor Trump te gaan. Ze waren het zat om tot de verliezers te behoren. Ze zagen in Trump een winnaar, die hen ook kon laten winnen. Hij kon de progressieve lijn van Obama, die een bedreiging is voor de conservatieve evangelicals, protestanten en katholieken, doorbreken.

Economie

Voor lang niet iedereen speelde het geloof een doorslaggevende rol in wat ze in het stemlokaal invulden. Met name in de gebieden die in 2008 en 2012 voor Obama kozen, was de economie de reden om voor Trump te gaan.

Hij beloofde Amerika weer groot te maken. Met zijn ruwe, grove taal bleek deze miljonairszoon hun taal te spreken en hun wereld te begrijpen. Trump heeft haarfijn aangevoeld dat in de verkiezingen de tegenstelling tussen de elite en het gewone volk een factor van betekenis was en heeft zich gepresenteerd als de man van het gewone volk.

Lees ook: De versplintering van een wereldmacht

Wellicht zijn er te hoge verwachtingen van Obama geweest, waardoor men zich teleurgesteld van hem heeft afgekeerd. Deze kiezers hadden het idee dat Obama de raciale tegenstellingen binnen de VS kon overbruggen. Omdat dat niet gebeurde onder zijn bewind, zijn ze teleurgesteld. Doordat de Democraten kozen voor progressieve thema’s, waarbij economische thema’s volgens de kiezers vergeten werden, hebben de Democraten in deze staten zich vervreemd van hun traditionele achterban.

Islamitische Staat

Fascinerend is de constatering dat veel Amerikanen met een achtergrond in het Midden-Oosten achter Trump staan. Deze Arabische Amerikanen zijn veelal christen en waren dat al toen hun families nog in het Midden-Oosten woonden. Omdat Trump uitsprak dat hij Islamitische Staat zou bestrijden, zien ze in hem een beschermer van het christendom van het Midden-Oosten.

Denker is op ook zoek gegaan naar manieren om de tegenstellingen te overwinnen. Ze ontdekte dat de achterban van Trump veel genuanceerder is dan in de media wordt voorgesteld en dat de keuze voor hem vaak een gebrek aan beter is.

Tijdens haar rondreis ontdekte ze dat onder de oppervlakte niet alleen een conservatieve onderstroom is, maar dat er ook veel verandert. Denker laat zien dat de positie van vrouwen in de conservatieve achterban van Trump verandert. Ook omdat Trump, ondanks zijn vrouwonvriendelijke uitspraken, toch vrouwen op topposities benoemt. Zelfs meer dan zijn achterban gewend is.

Trump benoemt vrouwen op topposities, zoals ook zijn voordracht voor Amy Coney Barrett voor het Hooggerechtsof laat zien. Foto: ANP


Tegelijkertijd is onder Trump de MeToo-beweging op gang gekomen, waardoor vrouwen opkomen voor een veilige sfeer om te leven en te werken. De vrouwonvriendelijkheid van Trump is blijkbaar ook een katalysator geweest waardoor vrouwen voor hun eigen positie op zijn gekomen.

Dialoog

Het boek van Angela Denker is geschreven vanuit de hoop op een dialoog: door met elkaar in gesprek te gaan, leer je elkaar kennen en leer je elkaars keuzes te begrijpen. Wanneer die dialoog steeds wordt gevoerd, bestaat er een kans dat de verdeeldheid vermindert en de vooroordelen worden weggenomen.

Als ik het boek van Denker lees, is de stem voor Trump vaak vooral een roep om gezien te worden. Daarbij namen zijn kiezers de negatieve kanten van Trump voor lief, omdat zij het belangrijker vonden dat signaal af te geven.


N.a.v. Angela Denker, Red State Christians. Understanding the Voters Who Elected Donald Trump Fortress Press. 23,99 euro

God, Jesus, Trump!

Waarom zijn Amerikaanse christenen toch zo enthousiast over Trump? Tijs van den Brink ging het uitzoeken. 


Deel dit artikel