Samenleving

  • 1 jaar geleden
  • interview
  • Trudy Oldenhuis
  • Suzanne Schuurman, vrijwilliger: "Nog liever zou ik op medisch gebied aan de slag gaan, maar het is ook mooi om dit werk te doen." Foto: Ruud Ploeg
Samenleving

Ineens zeeën van tijd en graag willen helpen

Er zijn veel mensen die zich melden als vrijwilliger in deze coronacrisis. Maar daarin vraag en aanbod bij elkaar brengen, is nog wel een uitdaging.

Scholen en universiteiten gingen dicht vanwege het coronavirus: dat betekende voor studenten ineens lege dagen. Terwijl veruit de meesten van hen zich gezond voelen en velen ook graag anderen willen helpen. Alleen: hoe breng je vraag en aanbod bij elkaar?

“Ik had eigenlijk niets meer te doen”, vertelt Suzanne Schuurman (24). Ze studeert geneeskunde aan de Rijksuniversiteit in Groningen en was bezig met haar coschappen toen ze te horen kreeg dat die voorlopig werden gestopt vanwege het coronavirus. “Blijkbaar stellen co-assistenten meer vragen dan dat ze kunnen bijdragen in een ziekenhuis”, lacht ze. “Eigenlijk wel confronterend.”

Het gevolg was dat Suzannes dagen leeg dreigden te worden. De coschappen waren gestopt en ook het sociale leven kwam tot stilstand doordat de horeca dicht ging en mensen afstand moesten houden. 

Vrijwilliger

Maar thuis stilzitten wilde Suzanne niet en daarom meldde zij zich aan bij verschillende vrijwilligersprojecten. Uiteindelijk kon ze aan de slag via Covid Vrijwilliger, een vrijwilligersplatform uit Groningen bedoeld voor medische en paramedische studenten. Suzanne kon helpen in een verzorgingshuis voor ouderen in Zwolle, als vrijwilliger voor sociale activiteiten: een spelletje doen of een praatje maken met bewoners die niet besmet zijn. 

Ik had eigenlijk niets meer te doen. Blijkbaar stellen coassistenten meer vragen dan dat ze kunnen bijdragen in een ziekenhuis

Want nu er geen bezoek meer mag komen in verzorgingstehuizen, is enige afleiding voor de bewoners meer dan welkom. “Dat is echt moeilijk voor hen”, zag Suzanne. “Ze mogen ook niet meer naar buiten. Niet elke bewoner begrijpt dat altijd even goed.”

En zo liep Suzanne niet meer als co-assistent door een druk ziekenhuis, maar lakte ze de nagels van een oudere vrouw. “De volgende dag herkende ze mij niet meer, maar ze vertelde wel dat er een dag eerder iemand was geweest die haar nagels zó mooi had gelakt. Dat is mooi om mee te maken.” 

Match

Zoals Suzanne zijn er veel meer studenten die graag willen helpen in deze coronacrisis. Hun studies staan soms tijdelijk stil en in alleen thuis zitten hebben ze weinig zin. Op deze studenten richt Covid Vrijwilliger zich, vertelt Elisa ter Kuile (23), een van de initiatiefnemers van het platform.

Covid Vrijwilliger werd al heel snel opgericht na de eerste maatregelen van het kabinet tegen het coronavirus, op donderdag 12 maart. Universiteiten en hogescholen gingen dicht en drie dagen later volgde ook de sluiting van horecagelegenheden.

“Veel studenten hadden ineens zeeën van tijd”, zegt Elisa. Tegelijk zagen zij de gevolgen van de coronacrisis in de maatschappij. “Velen wilden daar graag bij helpen. En dat geldt wellicht nog wel meer voor medische studenten.”

De volgende dag herkende ze mij niet meer, maar ze vertelde wel dat er een dag eerder iemand was geweest die haar zó mooi had gelakt. Dat is mooi om mee te maken

Diezelfde zondag zat een eerste groepje van acht studenten in Groningen bijeen. Zij ontwierpen het plan voor Covid Vrijwilliger. Anderhalve week later was de organisatie gegroeid tot een man of veertig. 

Hoe het werkt: medische en paramedische studenten kunnen zich aanmelden op de website. Via een uitgebreid aanmeldingsformulier laten zij informatie achter over onder meer hun studie, ervaring, leeftijd en woonplaats. Zorginstellingen die extra handen kunnen gebruiken, kunnen zich ook aanmelden, met een specifieke hulpvraag. Covid Vrijwilliger kijkt dan in de database welke student het beste bij welke zorginstelling past.

Affiniteit en ervaring

Bewust is gekozen voor aanmelding van alleen (para-)medische studenten. “Die hebben affiniteit met de zorg en vaak al wat ervaring”, aldus Elisa. Zorginstellingen die hulp vragen doen dat voor bijvoorbeeld contact met familieleden, het beantwoorden van telefoontjes of wat extra aandacht voor bewoners van verzorgingstehuizen. Maar ook de gehandicaptenzorg, huisartsenposten en het UMCG hebben inmiddels een oproep gedaan voor coassistenten om te helpen in het ziekenhuis en op de IC.”

Aanmeldingen van studenten zijn er genoeg: de teller stond in de eerste week van april op ruim duizend studenten verspreid over de provincies Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel. Vijftien zorginstellingen hebben hulp gevraagd en begin april waren 370 studenten gematcht aan een zorginstelling.

Maar dat kan meer worden, verwacht Elisa. “Sommige zorginstellingen hebben wel gezegd dat ze in de toekomst van onze studenten gebruik willen maken, maar dat ze eerst nog even afwachten. Hier in het Noorden valt het tot nu toe nog mee met de verspreiding van het virus in vergelijking met de rest van Nederland, maar er zijn al genoeg zorginstellingen die toch wel onze hulp kunnen gebruiken.”

Het Universitair Medisch Centrum Groningen. Foto: ANP

Vraag en aanbod

Maar precies de plaatsing van vrijwilligers op plekken waar hulp nodig is, blijft een ingewikkelde puzzel, zegt Boudewijn Wijnands (28) van Coronahelpers in Amsterdam. Ook Coronahelpers is een platform – het grootste in Nederland - dat vrijwilligers en hulpzoekenden bij elkaar brengt. Maar anders dan bij Covid Vrijwilliger kan bij Coronahelpers iedereen zich aanmelden als vrijwilliger. Klussen die gedaan worden zijn onder meer boodschappen doen, medicijnen ophalen, de hond uitlaten of op kinderen passen.

Aanbod van vrijwilligers is er op dit moment genoeg, zegt Wijnands. “Heel veel mensen willen wel helpen, maar om vraag en aanbod bij elkaar te brengen is toch een uitdaging. Veel mensen kunnen wel een lokaal netwerk van vrijwilligers op de been brengen. Maar vaak hebben zij niet goed zicht op de hulpvraag vanuit organisaties.”

Precies op dat vlak helpt Coronahelpers, op vergelijkbare manier als Covid Vrijwilliger. Ook hier kunnen zowel hulpzoekenden als vrijwilligers zich bij het platform aanbieden. Met hulp van technologische middelen brengt Coronahelpers vraag en aanbod bij elkaar.

Heel veel mensen willen wel helpen en veel mensen kunnen wel een lokaal netwerk van vrijwilligers op de been brengen. Maar vaak hebben zij niet goed zicht op de hulpvraag vanuit organisaties

Wat helpt, is dat Coronahelpers is voortgekomen uit Deedmob, een sociale onderneming die al langer op vergelijkbare wijze vrijwilligersprojecten coördineerde. Deedmob had al contacten met gemeenten en andere organisaties én een groot netwerk van vrijwilligers, inclusief bedrijven die hun werknemers graag inzetten voor vrijwilligersprojecten. Dat komt allemaal goed van pas bij de inzet van vrijwilligers in deze coronacrisis.

Langere adem

Op dit moment – begin april – is het aanbod van vrijwilligers groter dan de vraag. Maar dat kan in de loop van de tijd veranderen, denkt Wijnands. “Veel kwetsbare mensen hebben nu nog een sociaal netwerk om zich heen dat kan helpen. Een buurvrouw die boodschappen doet of een zoon die de hond uitlaat. Maar dat netwerk kan omvallen als het coronavirus langer blijft en er misschien ook meer mensen ziek worden. Dit lijkt toch een zaak van de langere adem.” Begin april waren meer dan 500.000 mensen door Coronahelpers bereikt en meer dan 1300 geholpen.

Veel vrijwilligers die zich aanmelden zijn niet nu meteen nodig, maar op de langere termijn misschien wel. “En dat leggen wij ze dan ook uit.”

Veel kwetsbare mensen hebben nu nog een sociaal netwerk om zich heen dat kan helpen. Maar dat netwerk kan omvallen als het coronavirus langer blijft en er misschien ook meer mensen ziek worden

Suzanne Schuurman is in elk geval blij dat ze iets kan bijdragen in deze crisis. “Nog liever zou ik op medisch gebied aan de slag gaan, maar dat is op dit moment moeilijk. Misschien komt dan nog. Maar het is ook al mooi om dit werk te doen. Ik wil later huisarts worden, dan kan het ook geen kwaad om op deze manier al in contact te komen met ouderen.”