In Haïti is het kiezen tussen honger en het risico op corona

Een politieke crisis bracht Haïti vorig jaar al in een lockdown. De corona-epidemie die daarbovenop komt verergert de bestaande problemen in het land, merkt de Nederlandse Margot de Greef, die er al twaalf jaar werkt. 

Anja van der Laan
Afbeelding bij 'In Haïti is het kiezen tussen honger en het risico op corona'
Margot de Greef en haar collega praten met een vrouw van wie het huis vernield werd in orkaan Matthew, in Mole Saint Nicolas. Foto: Catharinus de Greef

Het duurde even voordat de ernst van de corona-uitbraak doordrong in Haïti, een van de armste landen ter wereld. Sinds januari nam het aantal ontvoeringen voor losgeld in hoofdstad Port-au-Prince ineens fors toe, ook op klaarlichte dag.

"Vermoedelijk als manier om snel geld te verdienen, omdat er groot gebrek aan werk is", zegt de 36-jarige Margot de Greef. "Dat heeft mensen heel angstig gemaakt. Dus toen corona in maart kwam zaten mensen hier nog in paniek om die ontvoeringen en niet om het virus. Er waren hier al andere problemen."

Toen corona in Haïti kwam in maart, waren mensen nog in paniek om ontvoeringen en niet om het virus

En er is ongeloof. Veel Haïtianen hebben geen vertrouwen in de regering. Ze wantrouwen daarom ook de informatie die de overheid verspreidt over het coronavirus, omdat ze denken dat de regering misbruik wil maken van de situatie. "Mensen geloven niet dat er echt een gevaar is."

Lockdown

Het land zit nog steeds in een politieke crisis, die al in juli 2018 begon. Een deel van de Haïtianen wil dat de president, die onder meer verdacht wordt van machtsmisbruik, aftreedt. Er wordt geprotesteerd en dat ging tot nu toe gepaard met wegblokkades, geweld en vernielingen.

Scholen bleven vorig jaar een paar maanden dicht en alle bedrijvigheid lag stil. "We hadden hier dus al een lockdown. Daarop kwam een voedselcrisis, of in normaal Nederlands: honger. Door de droogte kon niet worden gezaaid. Dus er is nu geen oogst." Doordat de grenzen dicht zijn, zijn er ook minder producten te verkrijgen. "Dus nog meer honger en stijgende prijzen."

We hadden hier al een lockdown. Daarop kwam ene voedselcrisis, of in normaal Nederlands: honger

De Greef komt uit Twijzel in Friesland werkt voor internationale hulporganisatie Church World Service. Ze woont in Kenscoff, ten zuiden van de hoofdstad Port-au-Prince.

Er is een avondklok, scholen zijn opnieuw dicht, voor overdag geldt zo veel mogelijk thuisblijven. Maar met een onbetrouwbare stroomvoorziening is ook thuiswerken geen vanzelfsprekendheid. "In twee weken tijd heb ik ongeveer een half uur stroom gehad. We hebben nu zonnepanelen geïnstalleerd, zodat we wel elektriciteit hebben, en internet."

Leven bij de dag

De meeste Haïtianen hebben geen geld om voor veel dagen eten in te slaan en ook geen koelkast om de voorraad te bewaren. "Veel mensen leven bij de dag. Het is kiezen tussen het risico om besmet te raken of het risico te verhongeren. Mensen moeten er toch elke dag op uit om te werken en eten te kopen."

Op markten, die nu nog maar drie dagen per week open zijn, is het druk en wordt onvoldoende afstand gehouden. "Dat is een groot risico."

Besmettingen in Latijns-Amerika nemen snel toe. "Het Covid-epicentrum ligt nu in dit gebied. In het begin waren er minder dan duizend tests in het land. Nu zijn er meer, maar de testcapaciteit is nog steeds beperkt. Er is een telefoonlijn die gebeld kan worden voor een afspraak, maar meestal wordt daar niet opgenomen. En er zijn maar een paar ziekenhuizen in het land die coronapatiënten kunnen ontvangen."

Veel mensen leven bij de dag. Het is kiezen tussen het risico om besmet te raken of het risico te verhongeren

Mensen zijn ook bang voor een stigma en durven niet te zeggen dat ze klachten hebben, uit angst om aangevallen te worden. "Omwonenden willen geen coronabehandelcentrum in hun buurt hebben. Dat wordt in brand gestoken. Voor andere zorg durven mensen niet naar ziekenhuizen, omdat ze bang zijn het daar op te lopen."

Handen wassen

De organisatie ondersteunt lokale gemeenschapleiders bij het verspreiden van juiste informatie over corona aan gezinnen op het platteland. "Over hoe je jezelf kunt beschermen, we gebruiken daarvoor de informatie van de overheid."

Met megafoons gaan ze langs de dorpen. Ook wordt zeep verspreid, zodat mensen regelmatig hun handen kunnen wassen. Op kleine schaal worden medische mondkapjes verstrekt aan ziekenhuizen. De organisatie hoopt die hulp uit te breiden, maar is daarvoor afhankelijk van giften. En ook op dat vlak wordt de invloed van de pandemie gevoeld. "Vanwege de wereldwijde crisis is er minder geld beschikbaar voor noodhulp nu. Dat merken niet alleen wij, maar ook andere organisaties."

Ik heb mij meermalen afgevraagd: hoeveel kan een land hebben? Het blijft maar doorgaan

In 2010 werd het land getroffen door een zware aardbeving. In 2016 door orkaan Matthew. De crisis drukt op het land.

Corona versterkt de bestaande problemen, ziet De Greef. "Ik heb mij meermaals afgevraagd: hoeveel kan een land hebben? Het blijft maar doorgaan. God heeft ons gezegd om onze naasten lief te hebben als onszelf. Ik doe dit werk met al mijn liefde. Het is misschien een druppel op de gloeiende plaat, maar als ik kan bijdragen, dan doe ik het daarvoor."

Deel dit artikel