Handen wassen op Witte Donderdag

Hoe gaan we vanavond Witte Donderdag vieren? Wel of niet met een Avondmaal, en dat wel of niet achter de laptop? Een alternatief biedt het evangelie naar Johannes.

Sigrid Coenradi
Afbeelding bij 'Handen wassen op Witte Donderdag'
Handen wassen heeft iets van dienstbaarheid. Zeker in deze tijd.

'Deze avond is anders dan andere avonden'. Dat wordt gezegd bij het vieren van het Joodse Pesach. Ook deze avond is anders dan andere Witte Donderdagavonden.

Veel kerken tobben met Witte Donderdag. Wel of geen online maaltijdviering? Marcel Barnard en Mirella Klomp pleitten in dagblad Trouw van 26 maart voor terughoudendheid. Om elk thuis de maaltijd te vieren met een eigen glas wijn en een eigen stukje brood druist in tegen het delen van liefde met elkaar.

Maar hoe dan wel? Hoe maken we het oeroude verhaal online invoelbaar? Een alternatief biedt het evangelie naar Johannes. Johannes is niet zo gefocust op het delen van de maaltijd. Dat was in zijn tijd al vanzelfsprekend. Bij hem staat niet de tafel centraal, maar de vloer.

Zijn centrale gedachte is: God voedt ons niet alleen met brood en wijn, maar met liefde

Zijn centrale gedachte is: God voedt ons niet alleen met brood en wijn, maar met liefde. In zijn mooie vertelling laat Jezus met daden zien waar die liefde op neer komt. Met op de achtergrond de politieke spanning. Te midden van leerlingen die om het hardst roepen ‘ben ik de belangrijkste’. Hoe gaat Jezus om met onvermogen, onbegrip en verraad?

Voeten wassen

Jezus doet het omgekeerde. Hij kleedt zich als een slaaf en wast de voeten van zijn leerlingen. Hij laat zien dat het er niet in eerste instantie om gaat dat jíj verzadigd wordt (met materiële en geestelijke goederen), maar de ander naast je. Brood en wijn zijn vooral bedoeld voor kwetsbare mensen, voor mensen-in-nood die zich willen laten opbeuren door de steun en kracht en de troost van de heer die vraagt: wat kan ik voor je doen?

Met het gebaar van de voetwassing vraagt Jezus ons hem volgen in die liefdevolle dienstbaarheid. En net zo opkomen voor de meest kwetsbaren, met de dreiging van ziekte en dood voor ogen.

Omzien naar elkaar en elkaar door de ellende dragen; daar komt het in onze dagen op aan. Dat is geen oud verhaal. Daar komt het in deze tijd van corona op aan. Artsen doen het, verpleegkundigen, leraren en politiemensen, en ook gewone mensen die bellen, appen, kaartjes schrijven, boodschappen meebrengen of zwaaien voor een raam.  

Beetje water

Hoe geef je daar vorm aan op Witte Donderdag? Hoe brengen we Jezus’ liefdesgebaar in herinnering? Als we nu eens toen wat we dezer dagen toch al om de haverklap doen? Een beetje water vergieten in onze handen? Dat is praktischer dan onze voeten. Gewoon een beetje water op de hand van de ander gieten, of, als we alleen zijn - van onze ene op de andere hand?

Ook handig om eraan terug te denken, elke keer als we onze handen wassen. Als een uitnodiging om in te gaan op Jezus’ uitnodiging. Jezus laat zien: als mensen zó met elkaar omgaan, als we ons dienstbaar en nederig opstellen, dan stellen wij samen de Eeuwige present. Wat je voor een ander doet, doe je voor Mij. Zo verbonden kun je op weg naar Pasen.

 

Dr. Sigrid Coenradie is remonstrants predikant in Eindhoven

 

Deel dit artikel