Gelijke waarden op alle scholen?

Nu het openbaar onderwijs werk heeft gemaakt van de kernwaarden die het hanteert, zou je kunnen denken dat die scholen allemaal wel erg op elkaar gaan lijken. Maar dat is niet het geval.

Dick den Bakker
Afbeelding bij 'Gelijke waarden op alle scholen?'

De strip van Dingeman in het dagblad Trouw op 10 juni was veelzeggend: daags na de publicatie van nieuwe kernwaarden door de landelijke koepel voor het openbaar onderwijs, tekent hij hoe alle scholen op elkaar lijken.

Ga maar na, zo lijkt hij te willen zeggen: waarden als gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting zijn toch waarden die voor alle onderwijstypes gelden? Of je nu een openbare of een christelijke school bent of een montessorischool? Dus wat is dan de reden om nog allerlei verschillende scholen in stand te houden als die de vrijheid van onderwijs gebruiken om eigenlijk hetzelfde belangrijk te vinden?

Ik ken geen scholen die deze basiswaarden niet zouden onderschrijven: welke school zal van ongelijkwaardigheid en onvrijheid willen uitgaan?

Tja, daar heeft die Dingeman inderdaad wel een punt. Zelf ben ik best enthousiast over de nieuwe waarden van het openbaar onderwijs, die samengevat worden met de titel: ‘Openbaar onderwijs - waar verhalen samenkomen’.

Want wie wil dat nou niet: dat er op basis van gelijkwaardigheid in vrijheid met elkaar gesproken kan worden over wat je ten diepste drijft? Ontmoetingsonderwijs ten voeten uit om daarmee het vreedzaam samenleven van mensen mogelijk te maken. De ontmoeting van mens tot mens!

En eerlijk gezegd ken ik geen scholen die deze basiswaarden niet zouden onderschrijven: welke school zal van ongelijkwaardigheid en onvrijheid willen uitgaan? Welke school zal niet willen dat leerlingen anderen ontmoeten? Zo’n school zal in de Nederlandse samenleving niet veel leerlingen trekken, vermoed ik, als ze al niet terecht gewezen gaat worden door de inspectie van het onderwijs.

Oké, als deze nieuwe waarden van het openbaar onderwijs dan gezien kunnen worden als basiswaarden voor elke school in Nederland, dan is het de vraag of daarmee het pluriforme karakter van het Nederlandse onderwijsbestel zijn einde gaat beleven.

Ik hanteer voor dit type onderwijs de kernwaarden geloof, hoop en liefde. Waarden die al vele eeuwen van belang zijn gebleken

Ik vermoed zelf van niet, mits de verschillende typen onderwijs werk - blijven - maken van hun eigenheid. In mijn werk voor christelijke scholen hanteer ik voor dit type onderwijs de kernwaarden geloof, hoop en liefde. Waarden die al vele eeuwen van belang zijn gebleken. Deze waarden geven een eigen invulling van de pedagogische opdracht van scholen, die dat ook weer in alle veelkleurigheid vormgeven. 

Geloof als vertrouwen in de ander en de Ander, en dat geloof vrijuit mogen beleven en erover mogen spreken. Hoop als belangrijk pedagogisch perspectief dat het morgen beter zal worden. Hoop doet leven. Liefde als basis voor het onderlinge menselijke contact, door te kunnen vergeven en elke dag opnieuw te mogen beginnen.

Wat mij betreft maken alle scholen deze waarden als leidend voor hun visie op leren, leven en samenleven zouden zien. Als dat gebeurt, dan zal ik het helemaal eens zijn met Dingeman als hij daarbij een passende strip tekent!

 

Dick den Bakker is gespecialiseerd in de identiteit van het christelijk onderwijs

 

Dit is de derde en laatste column naar aanleiding van het verschijnen van de nieuwe kernwaarden voor het openbaar onderwijs. De andere twee columns waren 'Alle onderwijs is bijzonder onderwijs' en 'De vrijheid van onderwijs geldt ook voor de openbare school'.

Deel dit artikel