Samenleving

  • 23 dagen geleden
  • essay
  • Fred Beekers
  • Er is te weinig aandacht voor eenzaamheid onder jongeren. Foto Pexels
Samenleving

Geef het toe als je eenzaam bent

Dat ouderen eenzaam kunnen zijn, is algemeen bekend. Voor jongeren is dat een stuk minder het geval. Toch is het belangrijk het taboe op eenzaamheid eraf te halen. Dat kan door gewoon te beginnen met ernaar te vragen.

Eenzaamheid is het gevoel dat je een tekort hebt in jouw sociale relaties. Eigenlijk is eenzaamheid een nuttig alarmbelletje, dat je aanzet tot het maken van contacten. Het is vergelijkbaar met honger, een signaal dat je lichaam voedsel nodig heeft.

Eenzaamheid heeft veel invloed op onze levens. We beseffen steeds meer dat eenzaamheid echt ongezond is en dat de impact groot is. Mentaal kan het leiden tot depressies, sociale angst, en weinig zelfvertrouwen. Fysiek kan het leiden tot een slechte nachtrust, overmatig gebruik van drank en drugs, en een grotere kans op hart- en vaatziekten. Je kunt het vergelijken met de impact van roken of obesitas.

Jongeren

Waar eenzaamheid onder ouderen inmiddels stevig op de maatschappelijke en politieke agenda staat, moet de eenzame jongere strijden voor erkenning. Gelukkig komt die aandacht er steeds meer.

Bij jongeren wordt snel gedacht dat eenzaamheid slechts een fase is, iets dat wel weer overwaait. Ongeveer drie tot tien procent van onze jeugd blijkt chronisch eenzaam. Dit is wel degelijk een probleem.

Dat geldt ook voor studenten. Is de studententijd de beste tijd van je leven? Daar valt wel wat op af te dingen. Als student kende ik zelf dit gevoel. Toen ik het ouderlijk huis in Drachten verliet en naar Amsterdam verhuisde, lag de eenzaamheid op de loer.

Op zich is dit akelige gevoel normaal: je belandt in een nieuwe omgeving en kent niet veel mensen. Maar het duurde echt wel even voor het kwartje viel en ik in de gaten kreeg dat ik zelf iets tegen de eenzaamheid kon doen en dat ik er niet in hoefde te blijven hangen. Door bijvoorbeeld actief te investeren in vriendschappen.

Sociale vaardigheden

Hoe verzanden jongeren in blijvende eenzaamheid? Er zijn grofweg drie oorzaken. Ten eerste vinden ze soms geen aansluiting bij een groep. Ook zijn er jongeren die moeite hebben met sociale vaardigheden. Dat kan variëren van netjes gedag zeggen tot subtielere zaken zoals het aanvoelen van geldende sociale codes en normen. De derde groep wordt gevormd door jongeren met een negatieve blik op zichzelf en op anderen, zij hebben een verhoogde kans op vereenzaming.

Eenzaamheid wordt echt een probleem als je in het tweede of derde jaar van je studie zit en je bent nog steeds eenzaam, ook al heb je van alles geprobeerd om het op te lossen. Dan is het een goed idee om bijvoorbeeld naar de studentenpsycholoog te stappen.”

Over eenzaamheid moet meer worden gesproken. Ik zou graag zien dat eenzaamheid meer gemonitord wordt. Dat het bijvoorbeeld normaal is dat de huisarts of maatschappelijk werker niet alleen naar jouw fysieke en mentale toestand vraagt, maar ook naar je sociale leven. Heb je genoeg vrienden? Zijn er mensen op wie je kunt terugvallen?

Gezond

Dat soort zaken zijn net zo belangrijk als gezond eten en voldoende bewegen. Eenzaamheid moet bespreekbaar worden. Het taboe moet er vanaf. Durf er voor uit te komen, zeg dat je je eenzaam voelt, geef het toe. Je kunt eenzaamheid op verschillende manieren ervaren: je voelt je anders dan anderen, hebt te weinig mensen in je omgeving met wie je goed kunt praten of je hebt simpelweg het gevoel dat je te weinig sociale contacten hebt.

Wat vinden ouders belangrijk in de ontwikkeling van hun kinderen? Hun lichamelijke en mentale gezondheid, én hoe ze het doen in de maatschappij. Let wel, eenzaamheid heeft invloed op alle drie. Wat goed zou zijn dat het normaal wordt om aan kinderen en jongeren te vragen hoe het is met hun sociale gezondheid.

Misschien bereik je dat niet als je maar één keer aan je kind of neefje vraagt hoe zijn sociale leven eruitziet. Maar hoe meer er naar gevraagd wordt, en hoe meer mensen de vraag stellen, of ze nu professional zijn of niet, hoe eerder je het merkt wanneer er meer aan de hand is.