De magie van het leven

Een andere, nieuwe manier van werken, maar ook angst en zorgen vreten energie. Een goed boek kan helpen om de realiteit niet te ontkennen en toch de magie van het leven te zien.

Kathleen Ferrier
Afbeelding bij 'De magie van het leven'
Gioed eliteratuur lezen geeft weer energie. Foto Pexels

Het zijn bizarre tijden. Het vorige stuk dat ik voor Het Goede Leven schreef, ging over Myanmar. Ik schreef het toen ik er net vandaan kwam, nu net iets meer dan een maand geleden, maar ik kan mij nauwelijks meer een voorstelling maken van hoe het leven, mijn leven, er toen uitzag. Het is ongekend hoe ons leven in een paar weken tijd compleet veranderd is.

Het zijn bizarre tijden. Een van de uitspraken waar ik vaak aan denk is die van Peter Piot, indertijd directeur van UNAIDS, de organisatie die de aanpak van de aidsepidemie vanuit de Verenigde Naties coördineert.

Hij is een vooraanstaand epidemioloog en legde mij eens uit dat je de strijd tegen een epidemie moet zien als  “een marathon, die je moet lopen met de vaart van een sprint”. No time to lose heet dan ook het lezenswaardige boek dat hij schreef over zijn ervaringen in Afrika als beginnend epidemioloog.

Uitputtend

Het zijn bizarre tijden. We zitten vele uren per dag achter schermen te vergaderen, via Skype, Zoom en Teams en wat al niet. Ik heb mijn eerste webinar gegeven voor studenten in Nijmegen: ‘Mensenrechten in tijden van corona’. Daar valt veel over te zeggen…

Het zijn uitputtende dagen. Door het urenlang turen naar de schermen, maar natuurlijk ook door de zorgen. Om alle verdriet, angst en zorgen. Om droevige situaties, van mensen die in in verzorgingshuizen in eenzaamheid verkeren, wanhoop bij kinderen die niet bij hun verdrietige ouders kunnen komen, alle zorg en verdriet in ziekenhuizen. 

Het zijn bizarre tijden en het zijn uitputtende dagen. Door het urenlang turen naar de schermen, maar natuurlijk ook door de zorgen

Angst vreet energie, de hele situatie, dichtbij en ver weg, drukt op ons. Ik denk aan mijn studenten in Bangladesh, voor wie ‘thuis’ een vluchtelingenkamp is, of een sloppenwijk. Ik denk aan de vrouwen met wie ik in Myanmar werkte. Ik krijg berichten, soms wanhopig, van vrienden uit Mexico, uit Brazilië. 

En toch moeten we door. Waar halen we die dagelijkse portie energie vandaag? Wat geeft moed?

Literatuur

Zelf grijp ik terug naar mijn boeken. Ik heb moderne Latijns-Amerikaanse literatuur gestudeerd en ik krijg lucht en energie van de teksten en boeken van Chico Buarque, Isabel Allende, Mario Vargas Llosa en die van Gabriel Garcia Márquez.

Márquez was de man die het Latijns-Amerikaanse wereld- en mensbeeld wist om te zetten in een literaire stroming: het magisch realisme. En daarin vind ik deze dagen troost. Want inderdaad: de realiteit is hard. Dood, verdriet, wanhoop, onzekerheid: het hoort allemaal bij het leven.

Het leven is hard. Het is niet maakbaar. Dat ervaren we deze dagen: wij hebben geen idee hoe onze toekomst eruit zal zien. Hoe ziet een post-Covid-19 tijdperk eruit? Niet wij, maar het virus bepaalt hoe ons leven eruit zal zien.

Inderdaad: de realiteit is hard. Dood, verdriet, wanhoop, onzekerheid: het hoort allemaal bij het leven

Maar het leven heeft ook een magisch element, dat veel minder zichtbaar en tastbaar is, maar zeker ook van wezenlijk belang. De magie zit in het feit dat alles op deze planeet met elkaar verbonden is. Wij mensen zijn wereldwijd met elkaar verbonden. En als mensen zijn we verbonden met alles wat op onze planeet leeft en groeit, zwemt, vliegt, kruipt of loopt.

Vernieuwende kracht

Die verbondenheid, die magie van het leven, wordt zichtbaar in de vernieuwende kracht van het leven. Daarbinnen zijn wij mensen bij uitstek de wezens die het vermogen hebben te creëren, vol te houden, te veranderen, te vernieuwen, aan te passen, lief te hebben en uiteindelijk ellende te boven te komen. Dat heeft de geschiedenis van de mensheid ons laten zien. Dat merken we ook deze tijden.

Als mensen zijn we verbonden met alles wat op onze planeet leeft en groeit, zwemt, vliegt, kruipt of loopt

Het zijn bizarre tijden. De realiteit is heel hard. Van dag tot dag, van uur tot uur worden we er mee geconfronteerd. Het magische realisme leert ons hoe belangrijk het is juist nu óók het magische aspect van het leven niet uit het oog te verliezen: de stuwende en altijd vernieuwende kracht van verbondenheid en liefde.

 

Kathleen Ferrier is voorzitter van de Nederlandse UNESCO-commissie, voormalig CDA-Kamerlid, en heeft wereldwijd woon- en werkervaring

Deel dit artikel