Ook in coronatijd kun je Dankdag vieren

De problemen die het coronavirus met zich meebrengt hoef je niet weg te poetsen om toch Dankdag te kunnen vieren. Voorgangers leggen de nadruk op hoop en vertrouwen.

Arjen Bakker
Afbeelding bij 'Ook in coronatijd kun je Dankdag vieren'
Het is een oude kerkelijke traditie om in november een dankdienst te houden voor gewas en arbeid. Foto: Shutterstock

In veel kerken in Nederland komen vandaag mensen samen om Dankdag te vieren. Met maximaal dertig bezoekers en meestal gecombineerd met een online uitzending. Er wordt naar traditioneel gebruik gedankt voor onder meer de opbrengst van het land en de vruchten van de arbeid. Maar hoe vier je dat, Dankdag in coronatijd?

In een tijd waarin zorgen overheersen is het vieren van Dankdag niet vanzelfsprekend, stelt René de Reuver, scriba van de Protestantse Kerk in Nederland. ‘De coronapandemie teistert al maandenlang onze samenleving en ons bestaan. Het aantal doden is wereldwijd het miljoen al gepasseerd. Het werk van velen staat onder grote druk. Ondernemers en zzp’ers gaan failliet. Onzekerheid en uitzichtloosheid grijpen om zich heen’, schrijft hij in een meditatie die hij maandag verspreidde. ‘Zou een bidstond voor land en volk niet meer op z’n plaats zijn dan een dankstond?’

Hij geeft zelf meteen het antwoord: de dankstond overslaan is geen optie, het is een belangrijke opdracht van Paulus uit 1 Tessalonicenzen 5:18 om God onder alle omstandigheden te danken.

Die woorden beschouwt De Reuver graag als een aansporing om ‘zeker ook in deze bizarre coronatijd, onder alle spanning en onzekerheid, God te danken. Als een oproep om te leven van zijn genade, ontvankelijk, met open handen.’

Ook mooie dingen

Voorgangers in Friese gemeenten zijn dat van harte met hem eens. Kerkelijk werker Tina Kerssies bespreekt in Appelscha de inzet van ieders talenten, die ervoor zorgen dat er ook veel móóis tot stand komt. “Ik denk bijvoorbeeld aan Hoogeveen, waar mensen uit de horeca nu in de zorg worden ingezet.”

Ds. Tytsje Hibma laat in Arum Lied 704 spelen: Dankt, dankt nu allen God, door Martin Rinckart gedicht tijdens de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) in Duitsland. “De dankbaarheid die spreekt uit dit lied, in een tijd dat er zoveel ellende was, mag ons de moed geven om ook in deze duistere tijd het goede te zien.”

Als je zelf ziek bent, als je bedrijf op de tocht staat, is dat natuurlijk ontzettend moeilijk. Maar daar zet ik tegenover dat we dankbaar mogen zijn voor het land waarin wij leven

Ds. Christien Ferrari-van Schuppen gaat vanavond – samen met haar stagiaire Ageeth de Vries – voor in de Dankdagviering in De Oerdracht in Joure. “Natúúrlijk hebben we veel om dankbaar voor te zijn. Ik poets niet weg dat er problemen zijn, maar we leven nog altijd in een land waar voor iedereen goede gezondheidszorg, genoeg te eten en een dak boven het hoofd beschikbaar zijn.”

Klagen

Ferrari-van Schuppen had de liturgie voor de dienst eigenlijk al klaar, maar toen ze het Friesch Dagblad van dinsdag had gelezen, haalde ze het bestand toch nog maar even tevoorschijn.

“Ik werd geraakt door een foto van leden van de Sionskerk in Harare, die staan te dansen voor God. Er staat bij dat voor 8,6 miljoen mensen in Zimbabwe hongersnood dreigt... Dat relativeert toch wel héél erg de vraag of wij dit jaar wel iets hebben om voor te danken. Dus die foto heb ik nog maar even ingevoegd.”

Ferrari wil er beslist niet mee zeggen dat wij nooit ergens over mogen klagen, omdat er altijd wel mensen zijn die het slechter hebben. “Als je zelf ziek bent, als je je baan bent kwijtgeraakt, als je bedrijf op de tocht staat - en dan denk ik ook aan boeren die al jarenlang heel veel op hun bordje krijgen - dan is dat natúúrlijk ontzettend moeilijk en zorgelijk. En dat mag zeker benoemd worden. Maar daar zet ik wel tegenover dat we dankbaar mogen, misschien wel moeten, zijn voor het land waarin wij leven.”

De foto die ds. Christien Ferrari van gedachten deed veranderen. Leden van de Sionkerk dansen in Glen Norah, een buitenwijk van de hoofdstad Harare, om God te prijzen en te loven. Foto: ANP

Hoopvol leven

Ds. Jacob Strietman drukt zich in soortgelijke bewoordingen uit. Hij preekt vanavond in de Grutte Tsjerke van Kollumerzwaag over Psalm 126 en dan vooral vers 5: ‘Wie met tranen zaaien, zullen met gejuich maaien.’ “Dat vers doet recht aan de moeilijkheden die je tegenkomt in de situatie van nu, maar wijst er ook op dat er altijd weer betere tijden komen.”

Dankbaar leven, dat geeft ons van binnen de kracht om in situaties als deze door te zetten

Het is de kunst om bewust hoopvol en dankbaar te leven, zegt Strietman. “Als de ellende - bijvoorbeeld door corona - heel dichtbij komt, dan valt het niet mee om toch naar dingen te zoeken om dankbaar voor te zijn. Maar je kunt altijd danken. Bijvoorbeeld dat wij in een land leven met vrijheid, welvaart, dat is toch anders dan op heel veel andere plekken. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de recente aanslagen in Wenen, Frankrijk en Pakistan.”

 Kracht

“Dankbaar leven, dat geeft ons van binnen de kracht om in situaties als deze door te zetten”, vindt ds. Tytsje Hibma. Zij gaat voor in Arum, in een gezamelijke dienst van haar eigen protestantse gemeente Arum-Kimswerd en die van Hitzum-Achlum.

Thema is - net als in Kollumerzwaag overigens - Dankt, dankt nu allen God, lied 704. Omstreeks 1630, tijdens de ellende van de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) in Duitsland uitte Martin Rinckart niets dan dankbaarheid. “Een voorbeeld van hoe je in moeilijke omstandigheden toch het goede kan zien.” 

Lees ook: God geeft op zijn eigen manier

Zo’n oppepper heeft Hibma zelf af en toe ook nodig, geeft ze toe. “Ik denk al de hele coronatijd ‘tel uw zegeningen’, maar ik moet nu ook tegen mijzelf zeggen: doorzetten! Want dat is nu wel belangrijk.” Ze verwijst naar de brief van classispredikant Wim Beekman aan alle gemeenten, die signaleert dat er schroom is ‘of de dingen die we nog wel kunnen doen, veilig en verantwoord zijn’.

“Dat zie je ook wel aan de aanmeldingen voor de kerkdiensten. De een is bang voor het virus, de ander wil heel bescheiden zijn of haar plekje aan een ander laten. Maar er zijn er ook die er gewoon niets aan vinden op deze manier.”

Voor de dankdagdienst van vanavond waren gisteren aan het einde van de ochtend zo’n twintig aanmeldingen binnen. “Dus er kunnen nog wel een paar mensen bij.”

Bonhoeffers hoop is geworteld in geloof

De brieven die Dietrich Bonhoeffer vanuit de gevangenis schreef aan familie en vooral zijn goede vriend Eberhard Bethge bleken dit voorjaar een welkome bemoediging in de maanden van quarantaine en lockdown.


Deel dit artikel