Samenleving

  • 1 maand geleden
  • essay
  • Ulke Veersma
  • Studenten kunnen een schat aan ervaring opdoen aan univeriteiten in het buitenland. University of Greenwich. Foto Robert Lamb
Samenleving

Brexit en de exit van het Erasmus-programma

Brexit is meer dan lange rijen voor de douane en een formulierenjungle. Het betekent ook het einde van het Erasmusprogramma, een populair programma voor studenten uit het Verenigd Koninkrijk.

Er zijn veel verhalen in omloop over studenten die naar het buitenland gaan om een studie te volgen. Zeker zin om dronken te worden in het Quartier Latin of in Soho? En natuurlijk komt dat in de beste families voor, zelfs de meest vlijtige student zal wel een keertje dronken worden - ook in het buitenland. Maar sinds begin dit jaar niet meer in Groot-Brittannië. 

Na de Brexit komt er voor het Verenigd Koninkrijk een einde aan de deelname aan het programma voor de uitwisseling van studenten dat door de jaren heen zeer populair is geworden. Nederlandse studenten krijgen dus ook geen financiële steun meer voor het volgen van een studie in het VK.

De ervaringen van studenten die naar het buitenland is zeker meer dan feestvieren. Waarom is studeren in het buitenland dan wel zo belangrijk?

Havodiploma

In de tijd dat ik aan de University of Greenwich verbonden was, werd ik regelmatig betrokken bij het Erasmus-programma. Zo moest ik nogal eens advies geven als er een Nederlandse student was met een havodiploma. In Nederland kan zo’n student niet naar de universiteit, maar in Engeland bestaat er meer maatwerk en wordt de beslissing afhankelijk gemaakt van de motivatie van de student, de studieprestaties en de gekozen studierichting.

Een mooi voorbeeld van een geslaagde studente was een jonge vrouw uit een stad in het oosten van Noord-Brabant. Als studente van een programma aan de Business School kreeg ik haar ook in de collegezaal. Ik zag haar vervolgens in de kringen van de studentenvakbond. In de internationaal zeer gemêleerde gemeenschap van de universiteit begon zij een belangrijke rol te spelen toen zij zich kandidaat stelde en gekozen werd als bestuurslid voor ‘diversiteit’.

Twee jaar geleden zag ik haar in de trein ergens in Nederland, in gezelschap van studenten en medewerkers van de University of Greenwich. Die waren allen op haar uitnodiging op reis in Nederland. Een studentenvereniging in het VK is veelal niet een veredeld soort corps, maar eerder een studentenvakbond. De studente heeft daarmee veel bestuurlijke ervaring opgedaan en wellicht aan tafel gezeten bij de hogere bestuurders van de universiteit.

De ultieme winst van een verblijf in het buitenland is natuurlijk altijd de verrijking als mens

Zij werkte nu in Nederland en was dus teruggekomen. De ervaring in Londen heeft onmiskenbaar een rol gespeeld bij het vinden van een baan. Een andere opbrengst is het enorme aantal contacten en vriendschappen dat zij hier heeft opgedaan.

Maar de ultieme winst van een verblijf in het buitenland is natuurlijk altijd de verrijking als mens. Nieuwe culturen kunnen je uit je comfortzone halen en bieden de meest waardevolle ervaringen, zo heb ik ook met mijn eigen werk aan de Universiteit van Greenwich ervaren.

Italiaanse liederen

Een andere ervaring heb ik opgedaan met studenten die vanuit Rome naar Londen kwamen. De eerste lichting nodigde ik uit om te gaan eten bij een lokaal restaurant. De avond was heel geslaagd, en naarmate de wijn vloeide werd iedereen steeds overmoediger met het zingen van prachtige Italiaanse liederen.

Maar deze studenten lieten vervolgens geen enkele prestatie zien. De jaren daarop schrapte ik dit onderdeel van het programma en nam ik ze mee op serieuze trips door de stad, zoals naar het Freud-museum. Dat resulteerde in serieus studeren.

Het einde van de Britse deelname aan het Erasmusprogramma betekent een verarming voor zowel de Britse als Europese studenten

De laatste lichting was bijzonder gemotiveerd en ik herinner me ons bezoek aan de London School of Economics and Political Science (LSE). Rond de laatste Italiaanse verkiezingen konden we hier kennis nemen van prognoses van de meest vooraanstaande politicologen. Evenals bij de Nederlandse studente heeft bij deze studenten een studie in Londen onuitwisbare ervaringen met zich mee gebracht. Als ik af en toe weer iets van hen verneem, merk ik dat voor veel van hen het perspectief op een baan enorm is verbeterd.

Verarming

De conclusie uit bovenstaande kan alleen maar zijn dat het einde van de Britse deelname aan het Erasmusprogramma een verarming betekent voor zowel de Britse als de Europese studenten. De voorbeelden in dit artikel zijn meer dan incidenten, ze kunnen eindeloos worden aangevuld met andere.

De Nederlandse studente zal nooit meer dezelfde zijn door haar ervaring. De Italiaanse studenten werd een kans geboden om hun horizon te verbreden, waardoor ook vooral de kans op een baan aanzienlijk werd vergroot. Studenten krijgen ook een grotere kring van contacten binnen verschillende soorten netwerken.

Naast dit alles is echter het grootste verlies door de exit van het Erasmusprogramma dat toekomstige generaties studenten worden beroofd van een onvergetelijke levenservaring.


Ulke Veersma is socioloog en was verbonden aan de University of Greenwich, UK