Moment of shame

De beste eerste stap tegen racisme is diepgaand zelfonderzoek in plaats van snelle oordelen.
Deze man is geen uitsmijter en geen crimineel, hij is gewoon aan het trainen. Foto Pxhere
Deze man is geen uitsmijter en geen crimineel, hij is gewoon aan het trainen. Foto Pxhere
Een small step for man. Dat was het drafje waarmee Ahmad Mendes Moreira bij FC Den Bosch het veld ruimde. Maar deze stilgelegde wedstrijd werd de aftrap voor een nationaal racismedebat. 

Je kunt er niet omheen. Bij de politie Haaglanden loopt een onderzoek, het Nederlands Elftal springt ervoor in de bres en de rook rond Zwarte Piet is nog steeds niet opgetrokken.

Uit veel reacties spreekt verbazing. Hoe kan het dat we anno 2019 in Nederland onverdund racisme tegenkomen? Die verbazing verbaast mij dan weer. Wie niet onder een tegel verkeert, snapt dat racisme juist in deze tijd opduikt. Als alles verandert om ons heen, als internationale handelsoorlogen de toekomst van ons land bepalen, wie zijn wij dan nog zelf? 

Kleur en ras worden vervolgens ingebracht in deze culture war. Met de komst van buitenlanders is alle ellende begonnen, zegt men dan. Zo is de vreemdeling die verdwaald is zeker een van de oorzaken van alles wat ‘ons’ ontnomen is. 

Is er een medicijn tegen dit racisme? ‘Ken uzelf’ is het beste startadvies. Het helpt enorm om je eigen oordelen en angsten op de bodem van je hart te onderzoeken. Soms zijn snelle oordelen over een ander verstandig. Als iemand zwaaiend met een mes op je afkomt, is het minder handig om een kopje thee in te schenken. Maar vaker creëren snelle oordelen afstand en bijna altijd komen ze voort uit een gevoel van superioriteit. 

Dit kan ik het beste illustreren met een plank die ik zelf missloeg. In de sportschool kwam ik iemand tegen die de gewichten behoorlijk kan raken. Twee keer breder dan modaal, stevig getatoeëerd en, last but not least, een getint uiterlijk. In een nanoseconde plaatste ik hem als uitsmijter in het uitgaanscircuit. Even later overwoog ik zelfs een positie als medewerker van een criminele organisatie. 

Mijn moment of shame kwam de volgende dag. Ik liep de keuken binnen in van Hart van Vathorst. Daar werden de laatste voorbereidingen getroffen voor Vathorst aan Tafel, een maaltijd voor de buurt. Ik herkende hem gelijk aan de tatoeages en we maakten kennis als sportschoolbuddy’s. 

Wat leuk, een vriendelijke wijkgenoot die zich vrijwillig gemeld had om deze keer het nagerecht te verzorgen. Een vrolijke lach en diepe schaamte smolten samen in de ontmoeting. Volgende week gaan we koffiedrinken. En als ik de moed vind, vertel ik hem over mijn vooroordelen.

Joost Smit is predikant in Amersfoort-Vathorst. 

Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief