Wat brengt een nieuw decennium ons?

De vorige 'twenties' begonnen met groei en eindigden met een beurskrach. Nu is het tijd voor duurzame ontwikkeling.
De crisis in de jaren dertig van de vorige eeuw begon met de beurskrach in 1929 op Wall Street. Foto: AFP
De crisis in de jaren dertig van de vorige eeuw begon met de beurskrach in 1929 op Wall Street. Foto: AFP
In de moderne geschiedenis zijn de jaren twintig van de vorige eeuw een begrip geworden. Honderd jaar geleden was net het Verdrag van Versailles (1919) gesloten en begon Europa  aan een decennium dat achteraf het interbellum zou gaan heten. 

Het was een decennium met aanvankelijk economische groei bij de overwinnaars (Engeland, Frankrijk en de Verenigde Staten) en een grote economische malaise bij de verliezer Duitsland. Het was ook een periode van culturele experimenten in de muziek, de schilderkunst en de literatuur. Het decennium werd afgesloten met de beurskrach op Wall Street, die weer leidde tot een grote economische depressie in de jaren dertig van de twintigste eeuw.

Nieuwe tijd

De vraag is nu wat wij aan het begin van een derde decennium in deze 21ste eeuw kunnen verwachten. De wereld is er niet vrediger op geworden. Overal doen zich conflicten voor en het aantal nucleaire mogendheden is officieel tot maar liefst acht gestegen, terwijl wordt vermoed dat Israël ook over nucleaire wapens beschikt.

Het Midden-Oosten is al jarenlang een kruitvat van ongelooflijke  spanningen en het toneel van meerdere bloeddorstige oorlogen. Het decennium was nog maar een paar dagen oud of de Amerikaanse president heeft in een verkiezingsjaar gekozen voor escalatie in het conflict met Iran door twee belangrijke militaire strategen van het Iraanse regime definitief uit te schakelen. 

De economische hegemonie van de Verenigde Staten zal hoogstwaarschijnlijk dit decennium worden doorbroken. De Chinese economie zal naar verwachting de Amerikaanse economie aan het einde van dit decennium in omvang voorbijstreven. Nu nog zijn de Amerikanen qua defensie op een aantal belangrijke punten, zoals de luchtmacht, superieur. Maar voor hoe lang geldt dat nog? 

Sinds twee decennia is er een nieuw terrein van oorlog bijgekomen: cyberspace. De technologische revolutie die zich aan het voltrekken is, zet alle ordeningsmodellen op zijn kop. Niet alleen in de zakenwereld is ‘disruption’ het modewoord geworden. Dat is nu ook in de politiek, de economie en in de sociologie gebeurd. 

In andere tijden wordt naar checks-and-balances gestreefd. In de jaren twintig ligt de nadruk op het uit balans brengen, het destabiliseren en het zelfs vernietigen van bewezen beheersingsstructuren. De Oostenrijkse econoom Josepth Schumpeter (1883-1950) noemde dit creative destruction.

VN-doelstellingen

Maar er zijn ook lichtpunten. De Verenigde Naties hebben in 2015 zeventien doelstellingen geformuleerd op het gebied van ‘Sustainable Development’, de zogenoemde zeventien Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Een jong Zweeds meisje begon een wereldwijde strijd tegen de klimaatverandering, één van die doelstellingen. De andere zijn gericht op het in stand houden van de biodiversiteit, zowel onder water als op het land. 

Steeds meer kinderen in de  wereld krijgen onderwijs. De armoede en honger nemen af. De kwaliteit van de gezondheidszorg neemt toe, juist ook door de technologische verandering. 

Bedrijven stellen het 'purpose denken’, het maatschappelijk verantwoord ondernemen, voorop boven winstmaximalisatie. In de woorden van de Britse professor Colin Mayer is dat seeking for profitable solutions for people and planet. Ook verantwoord produceren en verantwoord consumeren horen daarbij. 

Schoon water en goede sanitaire voorzieningen voor iedereen is een andere VN-doelstelling. Gelijke rechten voor man en vrouw, vrede en rechtvaardigheid naast goed functionerende instituties is in grote delen van de wereld geen vanzelfsprekendheid. 

Dure plicht

Wij vergeten wel eens hoe gezegend wij in Nederland zijn in vergelijking met andere landen. Dat brengt wel de dure plicht met zich mee dat wij als Nederlanders ons elders in de wereld inzetten om die zeventien VN-doelstellingen te verwezenlijken.

Ik hoop dat het derde decennium ons stap voor stap dichter bij de realisatie van deze doelstellingen brengt. Zelf doe ik daar op dit moment mijn best voor door op dit punt mijn steentje bij te dragen in het Caribisch deel van het Koninkrijk.

Marnix van Rij is oud-CDA-voorzitter. Hij was van 2015 tot 2019 Eerste Kamerlid.

Lees hier andere artikelen van Marnix van Rij
 

Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief