Vrijheid in een klein kerkgenootschap

Aan hartstocht geen gebrek bij de Vrije Evangelische Gemeente in Wormerveer.
In het zestig jaar oude kerkje van de Vrije Evangelische Gemeente van Wormerveer maken kerkgangers zich op voor de kerkdienst, die vandaag ook wordt bezocht door ds. Christien Crouwel, algemeen secretaris van de Raad van Kerken in Nederland, op haar rondgang langs lidkerken.

Voor deze dienst komen mensen uit de wijde omgeving van de Zaanstreek naar hun kerk.  Vandaag gaat niet de eigen predikant ds. Jikky de Jonge-Buursma voor, maar broeder Harm Jager. Een bezoeker vertrouwt me bij het binnengaan toe blij te zijn met de voorganger van vandaag: ‘Jager laat ons ook altijd liederen uit de bundel van Johannes de Heer zingen, heerlijk.’ Ouderen maar ook opvallend veel jonge gezinnen zoeken hun plek. Als het orgel inzet met Psalm 146, ‘Zing mijn ziel voor God uw Here’, is iedereen erbij betrokken.

Klein kerkgenootschap

De Bond van Vrije Evangelische Gemeenten (VEG) is één van de kleinere lidkerken van de Raad van Kerken. Het kerkgenootschap bestaat uit ruim dertig gemeenten met zo’n 4300 belijdende leden. In 2019 heeft de voortgezette gereformeerde kerk van Harkema zich aangesloten bij de VEG. Daar staat tegenover dat na 95 jaar de VEG Den Haag in het najaar van datzelfde jaar is opgehouden te bestaan. De gemeenten hebben hun geschiedenis in de 19de eeuw. Ze zijn ontstaan uit verzet tegen overheidsbemoeienis met de kerk, maar men was ook bevreesd voor vrijzinnige invloed. In 1881 verenigden vijf gemeenten zich in een bond. De VEG kenmerken zich door vijf punten die, zo meldt de Bond, als vingers van één hand bij elkaar horen. Ze hechten aan de plaatselijke gemeente, het gaat om een persoonlijk geloof, iedereen is evenveel waard, geloven is bewegen dus een geschreven geloofsbelijdenis heeft nooit het laatste woord, en gemeenten en kerken hebben elkaar nodig. 

In haar pelgrimage langs de lidkerken van de Raad van Kerken wordt ds Christien Crouwel in de dienst hartelijk welkom geheten door voorganger broeder Harm Jager. ‘We zijn blij en dankbaar dat je hier bent. Dit is waarschijnlijk de mooiste dienst die je gaat meemaken’, aldus Jager die namens de Bond ook afgevaardigde is naar de Raad. Reflection, de eigen zang- en muziekgroep die de dienst opluistert, zet in met het lied dat voor de gasten van de Raad gezongen moet worden. ‘Welk een vriend is onze Jezus’, schalt het in Wormerveer. Christien Crouwel wordt op de kansel uitgenodigd de gemeente toe te spreken. Ze wijst op het geloofsgesprek binnen de Raad, over wat hen bindt, maar ook waar de meningen uiteenlopen, en wat dat betekent voor het zelfverstaan van de kerken. ,,Het gaat er in de Raad ook om hoe we als kerken kunnen bijdragen aan een beter en leefbaar Nederland’’, aldus ds. Crouwel tot de gemeenteleden. 

Veelkleurig

De liederen uit de bundel van Johannes de Heer en uit de Opwekkingsbundel worden met veel enthousiasme meegezongen deze zondag. In zijn overweging over de vrijheid in Christus benadrukt Jager dat de Bondsgemeenten zich graag beroepen op vrijheid, maar dan niet de vrijheid waarmee iedereen zijn gang gaat. ,,Wij willen een open, dynamische missionair gerichte gemeenschap zijn, waarin ruimte is voor verscheidenheid en veelkleurigheid’’, vertelt Jager en hij herinnert aan de gemeenschap van vrije mensen die gebonden zijn aan de Heiland, zoals de apostel Paulus het voor ogen had. 

Bij het uitgaan van de dienst wordt ds. Crouwel gevraagd om in de rij naast de voorganger en de kerkenraad alle bezoekers de hand te schudden en een goede zondag te wensen.

Wat bindt jullie in de Bond, wil Christien Crouwel tijdens de koffie weten van de kerkenraad. Thea Breman, Danny Wilkens, Marjan Paeper en Merk van de Geer vullen elkaar aan; het gezamenlijk belijden van het geloof in Christus, het je niet willen houden aan van boven opgelegde regels en het niet kennen van formulieren van trouw en rouw. Maar wat vooral naar voren komt in het gesprek is de belangrijke plek die de Heilige Geest inneemt in het leven van de vrij-evangelischen. De Geest laat zich niet sturen, klinkt het, en zo komt het ook dat de 33 gemeenten allemaal anders zijn. Broeder Harm Jager vat het mooi samen: ,,Als kerk ben je één, maar je beleeft het geloof verschillend.’’ Zo zijn kinderen welkom aan het avondmaal, zijn veel gemeenteleden bezig met de wederkomst van Jezus Christus en is iedereen die Jezus als zijn of haar Heiland aanvaardt welkom.

Oecumenische samenwerking

De oecumene is belangrijk voor de VEG. De kerken van Wormerveer werken al tientallen jaren samen met zestien kerken in de Zaanstreek. Het gaat daarbij dan om gezamenlijke vieringen op Hemelvaartsdag, een Alpha-cursus, de Gebedsweek voor de Eenheid van de christenen, de open dag op Tweede Kerstdag met de naburige PKN-gemeente, de kledingactie voor Oekraïne, de gezamenlijke gebedsdienst in januari 2020 met de Nederlands Gereformeerden; aan activiteiten geen gebrek. 

Maar toch klinken ook waarschuwende woorden vanuit de kerkenraad, verwoord door Danny Wilkens: ,,We moeten geen extra projecten aangaan als we er geen mensen voor in de gemeente hebben.’’ Want de bezoekers bij de VEG mogen zich dan zeker in Wormerveer snel thuis voelen, plaatselijk en landelijk is de spankracht van vrijwilligers niet eindeloos. De kerkenraadsleden vinden het uitstekend dat de landelijke Raad van Kerken de armoede in Nederland op de kaart zet en zich bijvoorbeeld inzet voor de opvang van vreemdelingen, maar lokaal kost het moeite om de gesprekken daarover aan te gaan. 

Dit is de zesde aflevering van een serie reportages over de lidkerken van de Nederlandse Raad van Kerken.

Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief