‘En vergeef ons onze schulden’

Hoe concreet kunnen we de bede ‘En vergeef ons onze schulden’ in het Onze Vader maken? 
Wat vragen we eigenlijk als we bidden ‘En vergeef ons onze schulden’? Vergeving van onze zonden? Vergeving van onze letterlijke schulden? En verwachten we dat, als het er op aankomt, die schulden worden kwijtgescholden? 

Schulden hebben we waarschijnlijk allemaal. Schuld bij de bank, vanwege een hypotheek, of door gebruik van een credit card. Schuld bij de overheid, vanwege een studiefinanciering, schuld bij een goede vriend of familie, omdat we snel centen nodig hadden.

Schuld kan ook een bredere dimensie hebben, van een land dat ontwikkelingsgelden leende bij de Wereldbank. Of een meer historische, zoals die van het slavernijverleden van koloniale mogendheden die rijk werden van de arbeid van ontelbare tot slaaf gemaakten.    

Uitgenodigd om in Birmingham deel te nemen aan een conferentie van Church World Mission (CWM), waarvan de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) deel uitmaakt, spraken we onlangs in groepsverband over schuld. Over de relatie tussen die bede van het Onze Vader en het verleden en heden van het eeuwenoude en wereldwijde systeem dat bestaat bij gratie van schuld. Het systeem dat gebaseerd is op machtsrelaties en afhankelijkheden die we overal en altijd weer terug zien. Als het gaat om genderverhoudingen, om de relaties tussen werkgevers en werknemers, tussen rijkere en armere landen, enzovoort. Het is een systeem dat botst met Gods Koninkrijk. Het kan toch niet zo zijn dat ons leven afhangt van geldschieters en geldwisselaars, ook al weten we hoezeer ‘het systeem’ ons gevangen houdt. Hoezeer geld ons doen en laten bepaalt, het kan toch niet zo zijn dat we accepteren dat het recht van de sterkste of grootste geldt? 

Daar zijn we het gauw over eens, maar… uit het systeem breken, blijkt nog niet zo eenvoudig: bewust of onbewust zitten we er allemaal in gevangen. Daarom is het goed om te zien welke stappen en stapjes er, bijvoorbeeld in het bijzondere verband van CWM, inmiddels al gezet worden om de menselijke maat terug te vinden, onderlinge verhoudingen op te bouwen waarin het niet in de eerste plaats om persoonlijk gewin gaat. Waarin herstel van vertrouwen centraal staat, niet bepaald door macht en afhankelijkheden. 

Het slavernijverleden waarvoor ook kerk en zending medeverantwoordelijk zijn geweest, kan hierbij dienen als een spiegel die ons wordt voorgehouden. Een spiegel die laat zien hoe menselijke verhoudingen alleen kunnen worden uitgedrukt in termen van schuld en vergeving. Bidden om vergeving van onze schulden, is ten diepste bidden we om herstel van verstoorde relaties, om een nieuw begin, als we bidden om de komst van Gods Koninkrijk.

Voor het nieuwe jaar wens ik iedereen persoonlijk veel heil en zegen, maar zeker ook herstel van verstoorde relaties.

Tjeerd de Boer (Ph.D.) is zendingspredikant van de Protestantse Kerk in Nederland. Hij doceerde, als uitgezonden medewerker van Kerk in Actie, in Chili, Brazilië en Hong Kong, waar hij als honorary research fellow verbonden is aan het Institute of Sino-Christian Studies.  

Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief