Het einde van de oefenmeester

Een goede supporter houdt niet van zijn club omdat die onoverwinnelijk is, maar omdat het zijn club is.
Een voetbaltrainer is geen oefenmeester meer, maar een soort zzp’er die op bestelling doelpunten moet leveren. Foto: ANP
Een voetbaltrainer is geen oefenmeester meer, maar een soort zzp’er die op bestelling doelpunten moet leveren. Foto: ANP
Voetbal wordt wel eens de belangrijkste bijzaak in het leven genoemd. Dat zal voor heel veel mensen zo zijn, maar niet voor iedereen. Voor sommige mensen is het geen bijzaak. Niets in de wereld kan in de plaats innemen van koning voetbal. Koning voetbal mag regeren met harde hand. Als hij maar zorgt over overwinningen. Zijn volk is trouw, maar vooral veeleisend.

Sinds ik met het misdienaars-elftal, waarin ik rechtsback was, met 10-0 verloor van een elftal, dat neer keek op heilige boontjes, heb ik geen bal meer aangeraakt. Ik was voorgoed genezen. Wel ging ik af en toe met mijn opa naar onze plaatselijke trots, die toen uitkwam in de tweede divisie B. Het affiche Roda JC – De Graafschap stond in mijn geheugen gegrift. Dat ontdekte ik toen ik jaren later voor het eerst op de Vijverberg kwam.

Voetbalwedstrijden als hoogtepunt van het jaar

In mijn inwerkprogramma als nieuwe burgemeester nam een raadslid mij mee op een vrijdagavond. Wij waren in het gezelschap van mensen met een beperking. Ik bekeek de wedstrijd letterlijk vanaf de zijlijn, samen met jonge mensen die gekluisterd waren aan hun rolstoel of ligbed. Die avond ben ik gaan snappen hoe belangrijk voetbal in het leven kan zijn. Twee weken lang keken deze jongeren uit naar de volgende wedstrijd. De thuiswedstrijden waren voor hen de hoogtepunten in het jaar. De vreugde van het spel, de spanning, maar vooral de unieke gemeenschappelijke sfeer in het stadion van de superboeren tilde hen uit boven hun dagelijks bestaan.

Hoe belangrijk het voetbal voor hen ook was, voor hen was het niet koning voetbal die hun leven regeerde. Het was het verlangen naar de volgende thuiswedstrijd, het verlangen naar de volgende ontmoeting, het verlangen naar de collectieve beleving wanneer een doelpunt viel. Hun optimisme was zo hartverwarmend dat het over kon slaan op de andere 12000 superboeren.

Zij leerden mij dat het belangrijkste van een goede supporter geduld en trouw is. Juist als het tegenzit moet je je trouw bewijzen. Je moet je favoriete club de tijd gunnen om er weer bovenop te komen. Een goede supporter houdt niet van zijn club omdat die onoverwinnelijk is, maar omdat het zijn club is en wellicht ook die van zijn opa. Voetbal blijft een bijzaak. Een middel om samen plezier te maken, maar ook om verdriet te delen in moeilijke tijden.

Supporters willen dat de club levert

Onlangs hoorde ik een commentaar op de radio over een nieuw fenomeen. Het ging over het recht van supporters op onoverwinnelijkheid van de eigen club. Er is een trend dat supporters dat recht steeds meer opeisen. De clubs moeten leveren. Trouw moet verdiend worden. Met overwinningen en doelpunten. Zonder doelpunten geen krediet.

Een bekende club uit Zuid-Duitsland had die faam van onoverwinnelijkheid in een reeks van jaren opgebouwd. Iedereen was in die mythe gaan geloven. Zeker toen de club, na een dipje, toch weer op het laatste moment landskampioen werd. In het nieuwe seizoen ging het niet altijd goed. Desondanks haalde de nieuwe trainer ook prachtige resultaten. Maar de club raakte zijn imago van onoverwinnelijkheid kwijt. Het geduld en daarmee ook het krediet raakte binnen enkele weken op.

De trainer wordt een zzp’er

Vroeger kreeg een trainer de ruimte en het vertrouwen om zijn filosofie een tijd lang uit te proberen. Hij kon aftasten wat voor de langere termijn de beste strategie en tactiek was. Maar de druk van de supporters werd te groot. Er moesten alleen maar overwinningen geleverd worden. We want it. We want it all and we want it now. Voetbal is geen bijzaak. En zeker geen zaak voor losers. En zo werd een van de beste trainers van Europa in korte tijd de deur gewezen.

Een trainer is geen oefenmeester meer, maar een soort zzp’er die op bestelling doelpunten moet leveren. Koning voetbal is geen geduldige, wijze vorst meer, maar dreigt een despoot te worden, die bang is voor zijn eigen volk.

Herman Kaiser is voormalig burgemeester van Arnhem en was van 2003 tot 2013 voorzitter van het Christelijk-Sociaal Congres. Hij is belijdend katholiek.

Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief