Het origineel en het goedkope kopie

Boris Johnson noemt Winston Churchill als zijn grote voorbeeld. Maar hem volgen doet hij niet, integendeel.
Boris Johnson werkte de kritische kleinzoon van zijn grote voorbeeld Churchill de Conservatieve fractie uit. Foto ANP
Boris Johnson werkte de kritische kleinzoon van zijn grote voorbeeld Churchill de Conservatieve fractie uit. Foto ANP
Zijn handen in de zakken of achter de rug, de tred een beetje voorovergebogen, zijn woorden vaak mompelend - soms zou je denken dat Boris Johnson het liefst Winston Churchill zou willen zijn. “I love writing and thinking about Winston Churchill”, geeft Johnson toe in de biografie die hij over Churchill schreef. 

Zoals de titel The Churchill Factor al doet vermoeden, lijkt de auteur zich het hele boek af te vragen welke karaktertrekken en eigenschappen Churchill tot een groot leider maakte; alsof Johnson het geheime recept van groots leiderschap probeert te achterhalen om zich ook zelf aan deze toverdrank te kunnen laven.

De biografie begint in het Lagerhuis, in mei 1940. Op het Europese vasteland bezwijkt het ene na het andere land onder de druk van de Duitse invasie. Net als in de Verenigde Staten zaten ook in het Verenigd Koninkrijk destijds velen - ook in de politiek - niet te wachten op een nieuwe oorlog. In zijn boek beschrijft Johnson de doorslaggevende rol van Churchill en beweert hij dat zonder zijn leiderschap het Verenigd Koninkrijk waarschijnlijk een deal had gesloten met Hitler, in plaats van te vechten. Zo hadden de Duitsers meer naar het oosten kunnen trekken, en zouden de democratie en vrijheid in Europa zijn gesneuveld. 

Fundamentele keuze

Churchill was zich bewust dat de keuze voor zijn leiderschap een fundamentele keuze was. Ondanks aanzienlijke weerstand wist hij het Britse leger op peil te brengen en de politiek te overtuigen niet afzijdig te blijven. ‘Never in the field of human conflict was so much owed by so many to so few’, sprak Churchill over de rol en opoffering van de geallieerden, in één van zijn beroemde toespraken. Johnson is in zijn analyse nog specifieker: Eén man maakte het verschil. De rol van de Churchill was, aldus Johnson, beslissend voor de gehele wereldgeschiedenis. 

Fast forward bijna 80 jaar en we zien een politicus die aan de vooravond van het Brexit-referendum twee columns schrijft - één voor remain en één voor leave - voor zijn lijfblad the Telegraph, maar de eerste uiteindelijk weggooit omdat hij met een Brexit-verhaal meer kans denkt te maken om partijleider en misschien wel premier te worden. 

Zijn strategie werkt, en eenmaal premier werkt Johnson eerst zijn criticasters binnen de partij weg. Daaronder ook Nicholas Soames, de kleinzoon van Churchill, die nota bene zowel in de inleiding als in de conclusies van Johnsons Churchill-biografie voorkomt. 

'Leider'

En wanneer het Lagerhuis via een democratisch besluit afdwingt dat Johnson uitstel van de Brexit moet aanvragen, laat de premier die taak aan zijn ambassadeur. Deze ontwikkelingen deden zich voor in het weekend en de jongste De Lange kreeg er zijdelings van alles van mee, met allerlei vragen tot gevolg. Een ‘leider’ die zaken waar hij geen zin in heeft afschuift op anderen - ik kreeg het niet meer uitgelegd. 

Met leiderschap heeft dit niks te maken. Van Churchill blijkt Johnson slechts een goedkope kopie. Voor de Churchill-biografie is De Lange junior nog iets te jong. Maar ik heb hem toch alvast klaargelegd...

Esther de Lange is lid van het Europees Parlement voor het CDA.


Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief