Op naar de rookvrije generatie

Moeten we eerst een PFAS-verbinding vinden in sigaretten voor de overheid in actie komt?
In mijn jeugd in de jaren zeventig stonden op verjaardagen vaasjes met sigaren en sigaretten op de salontafel. De tijden veranderden en roken werd op steeds meer plaatsen verboden, ook in ziekenhuizen. Niet voor niets: roken is een serieus probleem voor de volksgezondheid. Toch is het nog niet zo lang geleden dat patiënten met infuus en al nog stonden te roken bij de hoofdingang van het UMCG. 

Dat moest echt anders, vond Jos Aartsen, oud-topman van het UMCG. Hij schroefde hoogstpersoonlijk de borden van de ‘rookvrije generatie’ aan de muur. De bordjes ‘verboden te roken’ verplaatste hij net zo lang totdat het hele UMCG-terrein rookvrij was, inclusief een deel van de gemeentegrond. Daarmee was Groningen de eerste Nederlandse gemeente met een officiële rookvrije zone en een rookvrij ziekenhuis.

Hoe belangrijk het is om roken actief te bestrijden, blijkt wel uit de schrikbarende cijfers van het RIVM: roken veroorzaakt ruim 9 procent van onze ziektelast. Rokers hebben vaker diabetes, hart- en vaatziekten en COPD. Een groot aantal vormen van kanker is toe te schrijven aan het roken. Ruim de helft van de rokers sterft aan de gevolgen van roken.

De cijfers laten zien dat er iets moet gebeuren om te voorkomen dat mensen gaan roken. Stoppen met roken is namelijk zo moeilijk omdat roken zeer verslavend is. De sjoemelsigaret maakt die verslaving waarschijnlijk alleen nog maar erger. Onlangs is een preventieakkoord gesloten met maatregelen die moeten leiden tot een rookvrije samenleving, te beginnen met een rookvrije generatie. Jongeren beginnen namelijk vaak met roken uit nieuwsgierigheid of omdat het in hun omgeving normaal is. Het is essentieel dat die verleidingen verdwijnen. 

Een paar jaar geleden werden duizenden mensen ziek als gevolg van de Q-koortsepidemie en kwamen 25 mensen te overlijden. De overheid reageerde met de verplichte inenting van dieren om te voorkomen dat mensen worden besmet. Zeer actueel is de aandacht voor de PFAS-problematiek en de mogelijk schadelijke gevolgen ervan voor de volksgezondheid. Opnieuw neemt de overheid verregaande maatregelen, hoewel – voor zover ik weet – niemand is overleden aan de gevolgen van PFAS-verbindingen.

Wat een schril contrast met de 20.000 doden die jaarlijks te betreuren zijn als gevolg van roken. Waarom grijpt de Nederlandse overheid niet veel harder in om het roken volledig uit te bannen? Of moeten we eerst een PFAS-verbinding in sigaretten vinden voordat de overheid in actie komt? Dan zou de rookvrije generatie vast een stuk sneller realiteit worden.

Cisca Wijmenga is rector magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen.


Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief