Moet een predikant de Bijbel in de grondtaal kunnen lezen?

Moet je als predikant Grieks en Hebreeuws kunnen lezen? Uiteraard, vindt de een. Goede vertalingen genoeg, stelt de ander.

Ad van Nieuwpoort en Jan Offringa gingen aan de Protestantse Theologische Universiteit in Amsterdam met elkaar in debat over de vraag: ‘Waarom in hemelsnaam moet een predikant Hebreeuws en Grieks kunnen lezen?’ In dit artikel lichten ze hun standpunt toe.

Offringa: ,,Kennis van de grondtalen is voor Nederlandse predikanten niet noodzakelijk. Er zijn goede vertalingen, waarbij je als predikant via close reading een heel eind kunt komen. Ik kies daarbij voor de Nieuwe Bijbelvertaling en de Naardense Bijbel, beiden uit 2004. Die vullen elkaar perfect aan.”

,,De Naardense Bijbel van Pieter Oussoren vind ik een prachtige vertaling, die de brontekst helemaal volgt. Maar dat heeft wel als gevolg dat het houterig geschreven is, in krom Nederlands. Dat maakt hem voor de eredienst ongeschikt. Daar is de NBV weer veel geschikter voor. Die wil wel recht doen aan de brontekst, maar houdt ook rekening met de lezer of toehoorder door er goed Nederlands van te maken.”

,,Ik vind dat er vaak ten onrechte wordt afgegeven op de NBV, terwijl het een prima vertaling is. Als je de bronteksten kent kom je wel nog iets dichterbij, maar zelf vertalen is voor een eenvoudige dorps- of stadsdominee zoals ikzelf eigenlijk niet te doen. Met het zelf vertalen van een tekst voor een preek ben je zo een ochtend bezig. Dat is tijd die je niet hebt. Je kunt dan beter twee goede Nederlandse vertalingen als uitgangspunt nemen en een of twee commentaren er bij pakken, waar uitleg over de gebruikte passages in staat. Dan heb je ook meteen de discussies die over verschillende woorden of passages bestaan te pakken. Daar kun je prima mee uit de voeten in het voorbereiden van een goede preek.”

De Bijbel is een Joods boek

Van Nieuwpoort: ,,Als ik de vraag stel wat het unique selling point van de kerk is, dan kom ik uit bij het verhaal, de Bijbel. Wij hebben de Bijbel die al twintig eeuwen met ons meegaat, die verbindend en stichtend werkt. Om te komen tot de kern van waar die verhalen echt om gaan, zul je ze in de grondtaal moeten lezen. Dat boek is het enige dat we nog hebben, je bent als kerk geen knip voor de neus waard als je professionals in dienst neemt die dat boek niet meer kunnen lezen. Juist in deze tijd waarin velen snakken naar een betekenisvol verhaal, moet een ‘dienaar van het Woord’ in staat zijn het ‘christendommelijke stof’ van de Bijbel af te blazen. Pas dan kom je tot een verfrissende en vernieuwende lezing van de aloude verhalen. ”

,,De Bijbel is een Joods boek, het komt uit de Joodse traditie. Wie teruggaat naar de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst, ontdekt dat Bijbelse begrippen nog wel eens heel iets anders zouden kunnen betekenen, dan we altijd hebben gedacht. Waar bijvoorbeeld wordt gesproken over ‘eeuwig leven’, gaat het in het Hebreeuws niet zozeer over het hiernamaals maar vooral over ‘kwalitatief leven’. Dat is een verschil dat je alleen ontdekt door de grondtekst te lezen. Je wordt zo als predikant een Schriftgeleerde. Als die deskundigheid verdwijnt, dan ben je overgeleverd aan de interpretaties van anderen.”

,,Door te vertellen over je zoektocht door de teksten activeer je de kerkgangers ook meer, is mijn ervaring. Dat geldt overigens ook voor velen die helemaal niet vertrouwd zijn met de Bijbel. Juist ook buiten de kerk is men in toenemende mate nieuwsgierig naar een nieuwe lezing van de Bijbel. Als je alleen maar nette religieuze verhaaltjes afdraait, dan is het snel afgelopen met je gemeente vrees ik. Mensen vinden het leuk om verrast te worden, om meegenomen te worden in de ontdekkingen van de predikant in de bronteksten. En als hij dit goed weet te vertalen naar de tijd waarin wij leven.”

Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief