Brexit: wás het maar theater

Als theater je lust en je leven is, ga dan niet in de politiek.
David Cameron organiseert in 2016 een referendum om morrende conservatieven de mond te snoeren. Na smadelijk verlies moeten de Tories ‘de wil van het volk’ uitvoeren - exit Cameron. Zijn opvolger Theresa May maakt nuttige deals, maar vergeet een meerderheid te smeden en ook zij moet terugtreden.

Boris Johnson wint de interne partijverkiezing met de belofte van Brexit tegen elke prijs per 31 oktober. Hij maakt een deal met de EU, Brexit lijkt in zicht. Maar zijn interne opponenten slaan hard terug en verplichten hem tot vertraging. Johnsons enige uitweg is nieuwe verkiezingen. Oppositiepartij Labour wil echter eerst Johnsons bloed zien. Die moet inderdaad zijn belofte breken en uitstel vragen. 

In de polls staat Johnson er goed voor, maar dat stond Cameron ook voor het referendum in 2016 en May voor de verkiezingen van 2017. De stemming op 12 december wordt spannend, veel Britten willen überhaupt geen Brexit. Er zou zomaar een politicus kunnen opstaan die dit sentiment weet uit te buiten.

Nog voordat het drama volledig ten einde is, kunnen we al wel zien waarin de Britse democratie sterk en zwak is. Sterk in stemmen, a vote is a vote, van het volk, van het parlement, van de partij. Sterk ook in debat, transparant en met recht van spreken voor iedereen. Waar infotainment met een hoofdrol voor scheidend kamervoorzitter Bercow. 

De Britse democratie is echter zwak in het vinden van gezamenlijke uitgangspunten en in het zoeken naar meerderheden voor lange-termijndoelen. Het lijkt een strijd op leven en dood op de vierkante meter. Is het volk gediend met deze vorm van democratie? Ik denk het niet. Is de politiek zelf in staat de spelregels te veranderen? Zeer onwaarschijnlijk. Voor de meeste parlementariërs geldt dat met het rekken van besluitvorming ook hun ambt voortduurt.

Wat kunnen wij als toeschouwers van het Brexit-drama leren? Eén: politiek gaat de mist in als interne partijtwisten worden uitgevochten via algemene verkiezingen of via een referendum. Twee: in onze democratie heeft het parlement het laatste woord, dus om je doel te bereiken kun je maar beter een solide meerderheid smeden. Drie: het is tijd voor herwaardering van de deugd der bescheidenheid. Als theater echt je lust en je leven is, ga dan niet in politiek.
 
Aart Jan de Geus is bestuursvoorzitter van de Bertelsmann Stiftung, een onafhankelijke denktank in Duitsland.
 



Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief