Een tolk die geen tolk mocht worden

Een briljante Oost-Duitse jongedame mocht geen tolk worden. Ze werd uiteindelijk een van belangrijkste vrouwen in de Europese geschiedenis.
Angela Kasner was een onderzoeker bij de Akademie der Wissenschaften. Dat had ze te danken aan haar talent en niet aan haar afkomst. Integendeel. Haar vader was een dominee die vrijwillig verhuisde met zijn gezin vanuit de oude Hanzestad aan de Elbe naar de atheïstische dictatuur van de DDR, om een kleine plattelandsgemeente als voorganger te dienen. 

Het meisje had een talenknobbel en hield vooral van die ene buitenlandse taal die ieder kind in de DDR moest leren, het Russisch. Ze won als scholiertje zelfs de nationale opstelwedstrijd over die taal en de prachtige Russische poëzie. Dat die winnares de dochter was van een Westerse dominee viel bepaald niet goed bij het Politbüro. 

Dat zij op de universiteit de Russische taal en cultuur zou mogen studeren en als tolk-vertaalster carrière zou maken zat er dan ook niet in. Alleen omdat er een groot tekort was aan toppers in biochemische vakgebieden kon Angela Kasner bij hoge uitzondering toch naar de universiteit, mits zij bereid was iets in die bètahoek te doen. 

En zo werd zij onderzoeker in plaats van vertaalster van de gedichten en toneelstukken van Poesjkin, de romans van Tolstoi en de verhalen en toneelstukken van Tsjechov. Als bèta-onderzoeker kreeg zij een relatie met haar hoogleraar, Joachim Sauer, die vanwege zijn regime-kritische opvattingen niet naar het buitenland mocht reizen voor zijn werk. En daardoor bleven zij beide opgesloten in de dictatuur waar zij zo onopgemerkt mogelijk hun liefde voor de wetenschap, muziek en literatuur probeerden te beleven.

De rest van het verhaal kent u, het is het verhaal van de ondergang van de DDR waar Angela Merkel in opgroeide en die haar leven een stempel opdrukte. Kijk maar hoe zij en plein public zelden haar emoties of gedachten laat lezen. Dat deed je destijds daar maar beter niet, immers. Beluister haar als ze praat over vrijheid en de vriendschap met andere volken, zoals het onze. Dan hoor je vooral een diepe overtuiging klinken. Dan blijkt zij toch een tolk geworden, nu van de hoop op vrede en onverbrekelijke samenwerking in Europa. 

Haar ingetogen stijl en beginselvastheid vallen steeds op. Zij zijn de levenservaring van een vrouw die als geen ander beseft, dat zij bij ‘de winnaars van de geschiedenis’ hoort. Wat zullen wij haar, haar diepgang en stijl nog missen!

Het Goede Leven Word abonnee van Het Goede Leven

  • Onbeperkt toegang
  • Gratis deelname 1 evenement
  • Wekelijkse nieuwsbrief